Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akrabalık

Kinship

Tanım

Bireyleri kan bağı, ortak atasal köken, evlilik veya evlat edinme yoluyla birbirine bağlayan sosyal ve kültürel ilişkiler ağı.

Örnek Vaka / Uygulama

Antropologların farklı kültürleri incelerken karşılaştığı üzere; bazı ataerkil topluluklarda bireyin annesinin kan bağındaki yakın akrabaları resmi akrabalık ağına dahil edilmezken, bireysel hak ve yükümlülükler yalnızca babasal soy üzerinden tanımlanır. Bu durum, bireyin sosyal destek algısını ve kriz anındaki başa çıkma stratejilerini doğrudan etkiler.

Derin Analiz

Antropoloji, sosyoloji ve evrimsel psikoloji kesişiminde incelenen akrabalık, insan topluluklarının organizasyonunda temel bir yapı taşıdır. Biyolojik bağların ötesinde, kültürel normlar ve evrensel tabu sistemleri (örneğin ensest tabusu) tarafından şekillendirilir. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, 'akraba seçilimi' (kin selection) teorisi çerçevesinde bireylerin genetik materyallerini gelecek nesillere aktarma ihtimali yüksek olan genetik akrabalarına karşı fedakar veya korumacı eğilimler sergilemesini açıklar. Kültürel antropolojide ise patrilineal, matrilineal veya bilateral soy sistemleri üzerinden toplumsal rollerin, mirasın ve sorumlulukların aktarım mekanizmalarını belirler.

Etimoloji

Eski İngilizce 'cyn' [aile, soy, akraba] ve 'gescip' [durum, ilişki] kelimelerinin birleşiminden türemiştir; Proto-Cermenik kökenli 'kuni' [soy, cins] sözcüğüne dayanır.

Karıştırmayın

Nükleer aile (nuclear family) kavramı yalnızca anne, baba ve çocuklardan oluşan dar kapsamlı birimi ifade ederken, akrabalık (kinship) bunun çok ötesine geçerek geniş soy ağlarını ve kültürel bağlamdaki tüm yasal/sosyal akrabalık statülerini kapsar.