Sosyal Destek
Social Support
Tanım
Bireylerin biyolojik, psikolojik ve sosyokültürel stres faktörleriyle başa çıkabilmesi amacıyla kişilerarası ağlardan aldığı pratik, maddi ve duygulardan arındırılmış ya da onarıcı yardımların bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Kanser teşhisi alarak kemoterapi sürecine giren bir hastanın, hem hastane randevularına refakat edilmesi (araçsal destek) hem de korkularını yargılanmadan paylaşabileceği bir destek grubuna katılması (duygusal destek), hastanın tedaviye uyumunu ve yaşam kalitesini doğrudan artırır.
Derin Analiz
Sosyal destek mekanizmaları, psikoneuroendokrinoloji ve stres fizyolojisi bağlamında HPA (Hipotalamus-Pitüiter-Adrenal) aksının regülasyonunda kritik bir tampon (buffering) görevi üstlenir. Algılanan sosyal destek, akut ve kronik stresörlerin varlığında kortizol salınımını modüle ederek immün sistemin baskılanmasını engeller. Fonksiyonel olarak duygusal (empati, kabul görme), enformasyonel (rehberlik, tavsiye) ve araçsal/maddi (doğrudan yardım) olmak üzere üç ana boyutta incelenir. Evrimsel psikoloji perspektifinde ise kabile dinamiklerinin ve hayatta kalma oranlarının modern dünyadaki nörobiyolojik izdüşümüdür.
Etimoloji
Latince 'socialis' (topluma, ortak yaşama ait) ve 'supportare' (altından taşımak, yükünü hafifletmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yalnızlık (loneliness) ve sosyal ağ boyutu (social network size). Sosyal ağ, bireyin çevresindeki niceliksel insan sayısını ifade ederken; sosyal destek, bu ağın işlevsel ve niteliksel olarak sağladığı faydayı ve doyumu tanımlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Başa Çıkma
Başa Çıkma
Coping
Bireyin kapasitesini zorlayan veya aşan stres faktörleriyle baş etmek, çevresel talepleri yönetmek ve duygusal yükü hafifletmek amacıyla devreye soktuğu bilinçli ya da istemsiz bilişsel ve davranışsal stratejiler bütünü.
İncele
Görünmez Destek
Görünmez Destek
İnvisible Support
Alıcının farkında olmadığı, doğrudan algılamadığı ancak stresörlerle başa çıkmasında aktif rol oynayan örtük sosyal destek biçimi.
İncele
Bağlanma Kuramı
Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
İncele