Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Tanım
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
Örnek Vaka / Uygulama
14 aylık bir bebeğin kreş ortamında annesinden ayrılması ve sonrasındaki tepkileri gözlemlenmektedir. Güvenli bağlanmış bir bebek, anne gittiğinde kısa süreli bir stres yaşar ancak oyuncaklarla oyalanarak sakinleşir; anne döndüğünde ise onu aktif olarak karşılar ve güven arar. Kaygılı-kaçınan bağlanma modeline sahip bir bebek ise annenin gidişine ve dönüşüne dışsal olarak tepkisiz kalır gibi görünür, ancak fizyolojik veriler (kalp atım hızı ve kortizol seviyeleri) yüksek düzeyde stres altında olduğunu gösterir.
Derin Analiz
John Bowlby'nin etoloji, psikanaliz ve evrim teorisini sentezlemesiyle temelleri atılan ve Mary Ainsworth'ün ampirik çalışmalarıyla ('Yabancı Durum' deneyi) olgunlaşan bağlanma kuramı, insan gelişiminde birincil bağların nörobiyolojik ve psikolojik mimarisini inceler. Güvenli, kaygılı-kaçınan, kaygılı-dirençli ve dağınık olmak üzere sınıflandırılan bağlanma stilleri, bireyin stresle başa çıkma stratejilerini, otonom sinir sisteminin reaktivitesini ve içsel çalışma modellerini (internal working models) doğrudan belirler. Gelişimsel psikopatoloji perspektifinden bakıldığında, erken dönem bağlanma örüntüleri yetişkinlikteki interpersonal ilişkilerin ve psikiyatrik bozukluklara yatkınlığın en güçlü yordayıcılarından biridir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Bağlanma (attachment) kavramı, sıklıkla erken dönemdeki 'bağımlılık' (dependency) veya gelişimsel süreçteki 'sosyalleşme' (socialization) ile karıştırılır. Bağımlılık daha çok işlevsel yardıma ihtiyaç duymayı ifade ederken, bağlanma temelde güvenli bir üs (secure base) oluşturma ve duygusal regülasyon arayışıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Güvenli Bağlanma
Güvenli Bağlanma
Secure Attachment
Bireyin birincil bakımıyla kurduğu, güvene dayalı, ayrılık karşısında uygun düzeyde üzüntü gösteren ancak kavuşma anında hızlıca regüle olabilen, hem çocuklukta güvenli üs hem de yetişkinlikte olumlu içsel çalışma modelleri sağlayan bağlanma stili.
İncele
Yabancı Durum Testi
Yabancı Durum Testi
Strange Situation
Bebeklerin ve küçük çocukların, bakım verenlerine duydukları bağlanma kalitesini ve güven düzeyini kademeli stres faktörleri aracılığıyla değerlendiren standartlaştırılmış gözlemsel laboratuvar prosedürüdür.
İncele
Duygu Düzenleme
Duygu Düzenleme
Emotion Regulation
Bir bireyin, belirli bir duygunun ya da duygu setinin yoğunluğunu, süresini ve ifade biçimini bilinçli veya otomatik süreçlerle modüle etme kapasitesi.
İncele