Empati
Empathy
Tanım
Bir bireyin, olayları ve dünyayı kendi referans çerçevesinden çıkarak başkasının bilişsel ve duygusal perspektifinden deneyimleme yetisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, iş kaybı nedeniyle ağır bir çöküntü yaşayan bir danışanın, 'Bütün hayatım boşa gitti, kimse ne yaşadığımı bilmiyor' cümlesine karşılık terapistin, danışanın sadece üzüntüsünü hissetmekle kalmayıp aynı zamanda onun bilişsel çerçevesinden bakarak mesleki kimliğinin yitirilişinin yarattığı o yıkıcı yalnızlığı kendi zihninde modellemesi ve bu durumu danışana yansıtmasıdır.
Derin Analiz
Bilişsel ve duygusal olmak üzere iki ana alt bileşene ayrılan empati, nörobilimsel düzeyde özellikle ayna nöron sistemi (ANS) ile ilişkilendirilmektedir. Alt frontal girus ve inferior parietal lobül gibi bölgeleri içeren bu sistem, başkasının eylemlerini ve duygulanımlarını gözlemlerken benzer nöral devrelerin simülasyon yoluyla aktive olmasını sağlar. Bilişsel empati (perspektif alma) prefrontal korteksin yürütücü işlevleriyle koordine edilirken, duygusal empati limbik ve paralimbik yapılar (insula, anterior singulat korteks) aracılığıyla karşı tarafın duygu durumunu reaktif olarak paylaşmayı kapsar. Klinik psikoterapide Carl Rogers'ın danışan merkezli yaklaşımının temel taşını oluşturur; terapistin danışanın içsel dünyasını yargılamadan, sanki kendi dünyasıymış gibi anlamasını ve bu anlaşılmışlığı danışana iletmesini gerektirir.
Etimoloji
Almanca 'Einfühlung' [içine hissetmek, duygu katmak] kavramının İngilizceye çevrilmesiyle türetilmiş olup, Yunanca 'en' [içinde] ve 'pathos' [acı, duygu, tutku] köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Sempati (merhamet veya acıma temelinde başkası adına üzülmek ya da onun duygularını paylaşmaktır; empati ise duyguyu anlamayı ve nesnel mesafeyi korumayı içerir, eyleme geçme zorunluluğu yoktur) ve kişisel sıkıntı (personal distress - başkasının acısı karşısında bireyin kendi yaşadığı bunaltı ve kaçınma tepkisidir).