Simülasyon
Faking
Tanım
Bireylerin psikolojik değerlendirme veya testlerde, kendi çıkarları doğrultusunda olumlu ya da olumsuz izlenimler yaratmak amacıyla kasıtlı olarak gerçeğe aykırı yanıtlar vermesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir iş başvurusunda bulunan adayın, kişilik testindeki 'Ara sıra insanlara karşı öfke duyarım' maddesine, aslında sıklıkla deneyimlemesine rağmen, kusursuz görünmek için 'Yanlış' yanıtını vererek 'fake good' stratejisi uygulaması.
Derin Analiz
Psikometrik değerlendirmelerde geçerliliği tehdit eden en büyük sistematik hatalardan biridir. 'Fake good' (olumlu simülasyon) ve 'fake bad' (olumsuz simülasyon) olmak üzere iki kutuplu bir dinamik izler. Olumlu simülasyon genellikle işe alım, velayet davaları veya kurumsal kabul süreçlerinde sosyal istenirlik (social desirability) yanlılığının bilinçli veya bilinçdışı bir uzantısı olarak ortaya çıkar; birey kendini olduğundan daha uyumlu, dengeli ve sorunsuz gösterir. Olumsuz simülasyon ise (malingering ile örtüşebilen biçimde) askerlikten muafiyet, cezai ehliyetin kaldırılması veya sigorta tazminatı gibi dışsal ikincil kazançlar elde etmek amacıyla psikopatoloji veya kognitif yıkımın abartılması ya da uydurulmasıdır. Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI) gibi standartlaştırılmış envanterler, bu tür yanıt eğilimlerini yakalamak için L, F, K gibi geçerlilik alt ölçekleri barındırır.
Etimoloji
Latince 'simulare' (benzetmek, taklit etmek, gibi göstermek) fiilinden türetilmiştir; gerçeğe benzer bir sahtelik yaratma durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Sosyal İstenirlik (Social Desirability) ile sıklıkla karıştırılır; sosyal istenirlik genellikle kişinin farkında olmadan toplumsal normlara uyma eğilimiyken, simülasyon (faking) bilinçli ve stratejik bir manipülasyon barındırır. Ayrıca malingering ile benzerdir ancak malingering daha çok dışsal kazançlar için somut hastalıkların taklidini kapsarken, 'faking' psikometrik test bağlamında daha geniş bir yelpazeyi kapsar.