Vaka
Case
Tanım
Genellikle bireysel bir hastadaki belirli bir hastalığı, bozukluğu veya analitik bir araştırmada veri toplanan temel gözlem birimini ifade eden klinik ve metodolojik terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, majör depresif bozukluk tanı kriterlerinin tamamını karşılayan bir danışan terapist tarafından resmi bir 'vaka' olarak kayda geçirilirken; benzer çöküntü belirtileri gösteren ancak süre ve şiddet kriterlerinin altında kalan bir başvuran 'sınırda vaka' olarak değerlendirilir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve epidemiyolojide 'vaka', nosolojik kategorilerin (hastalık sınıflandırmalarının) somut bir bireydeki tezahürüdür. Sınırda (borderline) vakalarda semptom kümesi belirli bir bozukluğun fenotipik özelliklerini ansıtsa da, DSM veya ICD gibi tanı kılavuzlarının eşik kriterlerini tam olarak karşılamaz. Araştırma metodolojisi bağlamında ise vaka; bir insan, hayvan, grup veya kurum gibi üzerinde veri toplanan en küçük analiz birimidir.
Etimoloji
Latince 'casus' (olay, durum, düşme, tesadüf) sözcüğünden türetilmiş olup, Orta Çağ hukuk ve tıp terminolojisinde belirli bir bireysel durumu veya hastayı tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır.
Karıştırmayın
Danışan (sadece yardım arayan birey), hasta (tıbbi tedavi alan kişi) ve katılımcı (araştırmaya gönüllü dahil olan kişi) kavramlarıyla karıştırılır; vaka ise hem klinik tanı grubunu hem de istatistiksel analiz birimini kapsayan daha geniş bir üst kategoridir.