Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kurum

İnstitution

Tanım

Toplum içinde normatif yapılar oluşturan, sosyal davranışları şekillendiren ve süreklilik arz eden kökleşmiş pratikler, sistemler veya yapılar bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Evlilik kurumu, iki birey arasındaki duygusal bağın ötesinde, mülkiyet hakları, miras, çocuk bakımı ve sosyal statü gibi yasal ve normatif rollerle örülü bir sistem olarak işlev görür. Benzer şekilde, akademik bir üniversite de hem fiziksel binaları hem de bilgi üretimi, akreditasyon ve hiyerarşik roller bütünüyle tipik bir kültürel ve eğitsel kurumdur.

Derin Analiz

Kurumlar, bireyler arası etkileşimleri düzenleyen resmi ve gayriresmi kurallar matrisidir. Sosyoloji, davranış bilimleri ve sosyal psikoloji bağlamında kurumlar, insan davranışına istikrar kazandıran bilişsel ve normatif çerçevelerdir. Douglas North'un tanımıyla 'oyunun kuralları' olan kurumlar, bireysel aktörlerin karar alma süreçlerini kısıtlar ya da kolaylaştırır. Aile, hukuk, ekonomi ve eğitim gibi makro düzeydeki yapılar, toplumsal düzenin sürdürülmesinde ve kültürel aktarımda merkezi bir sinir sistemi gibi işlev görür. Psikiyatrik hastaneler veya cezaevleri gibi total kurumlar ise bireylerin yaşamlarını tamamen kuşatan mikro düzeydeki yapılandırılmış ortamlardır.

Etimoloji

Latince 'institutio' (kuruluş, düzenleme, eğitim) kelimesinden türetilmiştir. 'In-' (içinde, yönelmiş) öneki ile 'statutus' (durum, duruş, statü - 'stare' [durmak] fiilinden) kökünün birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Örgüt (Organization) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. Örgütler insan gruplarının oluşturduğu yapıları ve failleri ifade ederken; kurumlar, bu örgütlerin içinde faaliyet gösterdiği kurallar, normlar ve pratikler bütünüdür (Örneğin, mahkeme bir örgüttür, adalet sistemi ise bir kurumdur).