Sosyal Norm
Social Norm
Tanım
Belirli bir bağlamda hangi davranışların tipik ve uygun kabul edildiğini belirleyen, toplumsal olarak uzlaşılmış standartlar bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Asansöre binen kişilerin arkası dönük bir şekilde sessizce durması, yazılı olmayan bir sosyal normun somut tezahürüdür; bu kuralı ihlal edip diğer yolculara dönerek yüksek sesle konuşmak, çevredeki bireylerde rahatsızlık ve olumsuz değerlendirme (sosyal yaptırım) yaratır.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve davranış bilimleri literatüründe sosyal normlar, bireylerin bilişsel ve davranışsal repertuvarlarını şekillendiren en güçlü dışsal etkenlerden biridir. APA tanımına göre bu normlar iki temel boyuta ayrılır: Tanımlayıcı (descriptive) normlar bireylere çoğunluğun o durumda ne yaptığını söylerken, buyurucu/kısıtlayıcı (injunctive) normlar neyin ahlaki veya kabul edilebilir olduğunu dikte eder. İstatistiksel normlardan farklı olarak sosyal normlar keskin bir değerlendirici ve cezalandırıcı (yetersiz açıklama durumunda dışlama, eleştiri) bileşen barındırır. Nörobiyolojik düzeyde, bu normlara uyum sağlama veya sapma gösterme süreçleri, ventromedial prefrontal korteks ve anterior singulat korteks arasındaki devreler üzerinden yürütülen sosyal hata tespiti ve ödül-ceza mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'socialis' (topluma veya ortak yaşama ait) ve 'norma' (dülgü, gönye, kural) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Grup normları (belirli bir alt gruba özel olmasıyla sosyal normlardan ayrılır) ve sosyal konvansiyonlar (daha çok görgü kuralları ve geçici alışkanlıkları kapsar, sosyal normlar kadar derin ahlaki veya yaptırımsal ağırlık taşımazlar).
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal Penetrasyon Teorisi
Sosyal Penetrasyon Teorisi
Social Penetration Theory
İlişkilerin, yüzeysel etkileşimlerden derin ve mahrem paylaşımlara doğru aşamalı bir biçimde evrildiğini savunan kişilerarası iletişim modeli.
İncele
Nominal Grup
Nominal Grup
Nominal Group
Üyeleri arasında etkileşim, ortak hedef ve yapısal bir organizasyon bulunmayan, yalnızca 'isimsel' olarak bir grup oluşturan yapay bir birimdir.
İncele
İşbirlikçi Ödül Yapısı
İşbirlikçi Ödül Yapısı
Cooperative Reward Structure
Bireysel başarı yerine grup başarısının ödüllendirildiği ve her üyənin başarısının bütünün kazancını tetiklediği performans düzenlemesi.
İncele
İdiyosenkrazi Kredi Modeli
İdiyosenkrazi Kredi Modeli
İdiosyncrasy-credit Model
Yüksek statülü grup üyelerinin geçmişteki katkıları ve sadakatleri sayesinde elde ettikleri 'kredileri' kullanarak grup normlarını ihlal etmelerine ve hoşgörü görmelerine olanak tanıyan sosyal psikolojik model.
İncele