Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hayvan

Animal

Tanım

Genellikle hareket kabiliyetine ve dış etkenlere hızlı tepki mekanizmalarına sahip, bitkilerden ayrılan çok hücreli ökaryot canlı organizma.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında Skinner kutusu içerisinde su ödülü almak için manivela basma davranışı sergileyen bir labirent faresi, dışsal uyarıcılara karşı hızlı tepki verme ve pekiştireç temelli öğrenme mekanizmalarının incelenmesinde klasik bir animal model uygulamasıdır.

Derin Analiz

Biyolojik ve karşılaştırmalı psikoloji bağlamında 'animal' kavramı, insan dışı canlıların davranış repertuarlarını, öğrenme mekanizmalarını ve adaptif süreçlerini inceleyen etoloji ve davranış analizi disiplinlerinin temel hareket noktasıdır. Nörobiyolojik düzeyde, bu organizmaların sinir sistemleri filogenetik gelişim süreçleri boyunca çevresel uyaranlara karşı optimal hayatta kalma stratejileri geliştirecek şekilde evrilmiştir. Klasik ve edimsel koşullanma modelleri, başta kemirgenler ve primatlar olmak üzere hayvan modelleri üzerinden türetilmiş, insan davranışının temel öğrenme ilkelerinin anlaşılmasında kritik birer köprü işlevi görmüştür.

Etimoloji

Latince 'anima' (nefes, ruh, can) kökünden türetilen 'animalis' kelimesine dayanır; Türkçeye Arapça kökenli 'ayevān' (canlı varlık) sözcüğünden geçmiştir.

Karıştırmayın

Bitki (Motilite ve hızlı çevresel tepki mekanizmalarının olmamasıyla ayrılır) ve İnsan (Antroposentrik yaklaşımlarda bilişsel üst düzey yetiler ve meta-farkındalık bakımından ayrıştırılsa da biyolojik taksonomide Animalia âleminin bir parçasıdır).