Karşılaştırmalı Psikoloji
Animal Psychology
Tanım
İnsan dışı hayvan türlerinin davranışlarının hem kendi başlarına anlaşılması hem de insan davranışı ve bilişine ışık tutması amacıyla incelenmesini hedefleyen bilimsel alt disiplin.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, yeni bir yiyecek kaynağı bulma sürecinde primat türlerinin (örneğin şempanzelerin) problem çözme stratejilerini ve araç kullanımı becerilerini, kemirgenlerin (örneğin farelerin) aynı koşullar altındaki davranışsal tepkileriyle laboratuvar ortamında karşılaştırmalı olarak incelemesi.
Derin Analiz
Karşılaştırmalı psikoloji, evrimsel biyoloji ve etoloji ile sıkı bir etkileşim içinde çalışarak türler arası ortak ve farklı davranışsal kalıpları inceler. Temel metodolojisi, laboratuvar ortamındaki kontrollü deneylerden doğal habitatlardaki gözlemsel çalışmalara kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Filogenetik tarih, ontogenetik gelişim, uyumsal değer (adaptif önem) ve mekanistik nedenler (Tinbergen'in dört sorusu) çerçevesinde şekillenir. Bilişsel süreçlerin, öğrenme mekanizmalarının ve sosyal yapıların evrimsel kökenlerini aydınlatmada nörobiyolojik ve etolojik verileri sentezler.
Etimoloji
Latince 'comparativus' (karşılaştırmaya ilişkin, comparare [karşılaştırmak] fiilinden) ve Yunanca 'psykhē' [ruh, zihin] + 'logia' [bilim] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Etoloji ile sıklıkla karıştırılır; etoloji ağırlıklı olarak hayvanların doğal ortamlarındaki içgüdüsel ve türe özgü davranışlarını inceleyen bir biyoloji alt dalıyken, karşılaştırmalı psikoloji laboratuvar temelli öğrenme süreçlerine ve türler arası davranış karşılaştırmalarına daha fazla odaklanır.