Karşılaştırmalı Biliş
Comparative Cognition
Tanım
İnsanlar dahil olmak üzere çeşitli türlerdeki bilişsel süreçlerin kökenlerini, mekanizmalarını, benzerliklerini ve farklılıklarını inceleyen karşılaştırmalı psikoloji alt dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, Yeni Kaledonya kargalarının besin elde etmek için çalı çırpıdan alet yapma becerisini, şempanzelerin taş alet kullanımıyla karşılaştırmalı olarak incelemesi ve bu süreçteki problem çözme stratejilerinin ortak evrimsel köklerini test etmesi.
Derin Analiz
Karşılaştırmalı biliş, evrimsel biyoloji ve bilişsel bilimlerin kesişim kümesinde yer alır. Algı, uzaysal öğrenme, bellek, problem çözme ve sosyal biliş gibi zihinsel yetilerin filogenetik kökenlerini araştırır. Araştırmalar, bilişsel becerilerin türler arasında evrimleşme süreçlerini homoloji ve analoji bağlamında incelerken, laboratuvar ve doğal yaşam alanı gözlemlerini harmanlar. Nörobiyolojik temeller incelenirken farklı türlerin ekolojik nişlerine uyum sağlama biçimleri dikkate alınır ve zekanın tek boyutlu bir merdiven değil, çok boyutlu bir adaptasyon ağı olduğu varsayılır.
Etimoloji
Latince 'comparare' (karşılaştırmak, eşleştirmek) + Yunanca 'gnōsis' (bilgi, biliş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Karşılaştırmalı psikoloji ile sıklıkla karıştırılır; ancak karşılaştırmalı psikoloji daha geniş bir davranış yelpazesini (içgüdüler, refleksler, duygu durumları dahil) kapsarken, karşılaştırmalı biliş spesifik olarak bilgi işleme ve zihinsel mekanizmalara odaklanır.