Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kişilerarası

İnterpersonal

Tanım

İki veya daha fazla birey arasındaki eylemleri, olayları, duyguları ve iletişim biçimlerini niteleyen temel sosyal ve klinik kavram.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda, Borderline Kişilik Bozukluğu tanısı alan bir danışanın, partnerinin geçici bir mesaj gecikmesini 'terk edilme tehdidi' olarak algılayıp yoğun bir öfke krizine girmesi ve bu durumun iki taraf arasındaki bağın dinamiklerini bozması tipik bir kişilerarası işlev bozukluğu örneğidir.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji, klinik psikoloji ve gelişim psikolojisinin kesişim kümesinde yer alan 'kişilerarası' kavramı, bireyin içsel süreçlerinin (intrapersonal) ötesine geçerek özneler arası alana odaklanır. Harry Stack Sullivan'ın Kişilerarası Psikiyatri Teorisi'nde insan kişiliğinin temelde sosyal ilişkiler ağı içinde şekillendiği öne sürülür. Nörobiyolojik düzeyde ise bu alan, ayna nöron sistemleri (MNS), sosyal beyin ağları (medial prefrontal korteks, superior temporal sulkus) ve mentalizasyon süreçleriyle doğrudan ilişkilidir. Bireylerin birbirlerinin zihinsel durumlarını okuma (zihin kuramı) kapasitesi, kişilerarası ilişkilerin niteliğini belirleyen en kritik bilişsel ve duygusal bileşendir.

Etimoloji

Latince 'inter-' (arasında, karşılıklı) ve 'personare' (ses vermek, rol oynamak, kişi olmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; iki ya da daha fazla özne arasındaki dinamik etkileşim alanını tanımlar.

Karıştırmayın

Kişi-içi (intrapersonal) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. İntrapersonal bireyin kendi iç dünyasındaki süreçleri (öz-şefkat, içsel konuşma) kapsarken, interpersonal tamamen dışsal ve özneler arası ilişki ağlarını hedefler.