Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Evlat Edinme

Adoption

Tanım

Bir bebeğin veya çocuğun, biyolojik ailesi dışındaki bir aileye kalıcı olarak yasal yollarla yerleştirilmesi süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş yaşındaki bir çocuğun, ağır ihmal vakası nedeniyle kamusal çocuk refahı ajansı aracılığıyla koruma altına alınarak yeni bir aileye kalıcı olarak yerleştirilmesi ve bu ailenin çocuğun tüm yasal velayet haklarını üstlenmesi.

Derin Analiz

Evlat edinme, gelişimsel psikoloji, aile hukuku ve klinik çocuk psikolojisinin kesişim kümesinde yer alan, bireyin yasal statüsünde köklü bir değişim yaratan psiko-sosyal bir süreçtir. Biyolojik bağların yerini yasal ve psikolojik ebeveynlik sorumluluklarının almasını sağlar. Süreç; özel (gönüllü planlama) veya kamusal (ihmal/istismar vakalarında devlet koruması) olmak üzere iki ana aks üzerinde yürür. Ayrıca biyolojik ve evlat edinen aile arasındaki iletişimin derecesine göre açık veya kapalı olarak sınıflandırılır. Klinik açıdan, evlat edinilen bireylerin kimlik gelişimi, terk edilme travmaları ve bağlanma stilleri (özellikle güvensiz veya kaçıngan bağlanma örüntüleri) açısından hassas bir psikolojik profil çizdikleri bilinmektedir. Açık evlat edinme modelleri, çocuğun köken bilincini koruyarak kimlik bütünlüğünü desteklerken, kapalı modeller daha karmaşık aidiyet çatışmalarını tetikleyebilir.

Etimoloji

Latince 'adoptio' kelimesinden türetilmiştir; 'ad-' (yönelme, -e doğru) ve 'optare' (seçmek, arzulamak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Vasilik (guardianship) ile sıklıkla karıştırılır; vasilik geçici bakım ve karar alma yetkisi sağlarken, evlat edinme yasal statüyü ve soy bağı haklarını kalıcı olarak devreder.