Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Koruyucu Aile

Foster Care

Tanım

Öz ailelerinin bakımı sağlayamayacağı veya çocuk için tehlike arz ettiği durumlarda, devlet denetimindeki sertifikalı bireyler veya kurumlar tarafından sağlanan geçici alternatif bakım sistemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğun, ebeveynlerinin madde bağımlılığı ve ihmal vakaları nedeniyle sosyal hizmetler tarafından öz ailesinden alınarak, devlet onaylı ve eğitimli bir koruyucu aile yanına geçici olarak yerleştirilmesi ve bu süreçte düzenli psikoterapi desteği alması.

Derin Analiz

Koruyucu aile sistemi, gelişimsel psikoloji ve gelişimsel psikopatoloji bağlamında çocuğun erken dönem bağlanma güvenliğini (attachment security) korumayı amaçlayan kritik bir müdahale alanıdır. Kronik ihmal, istismar veya ebeveyn yoksunluğu yaşayan çocuklarda hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) ekseninin kronik aktivasyonunu ve buna bağlı toksik stresi azaltmak için güvenli bir çevresel tampon sunar. Erken yaşta deneyimlenen kurumsal bakım veya istikrarsız yerleştirmeler, yürütücü işlevler (executive functions) ve prefrontal korteks gelişiminde kalıcı nörobiyolojik sapmalara yol açabileceğinden, sistemin nihai hedefi kalıcı ve güvenli bir aile ortamı sağlamaktır.

Etimoloji

İngilizce 'foster' kelimesi, Eski İngilizce 'fōstrian' (beslemek, büyütmek, bakmak) fiilinden türetilmiş olup; 'care' sözcüğü ise Cermen kökenli 'caru' (kaygı, ihtimam, koruma) kavramına dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Evlat edinme (adoption), hukuki ve kalıcı ebeveynlik haklarının transferini içerirken; koruyucu aile (foster care) hukuki bağların korunduğu, devlet denetiminde geçici veya süreli bir bakım modelidir.