Akraba Seçilimi
Kin Selection
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yaban arısı kolonilerinde işçi arıların kendi üreme haklarından vazgeçerek kraliçeyi ve kardeşlerini beslemesi, bireyin kendi genlerini gelecek nesillere dolaylı yoldan aktarabilmesinin en net biyolojik örneğidir; benzer şekilde bir insanın boğulma tehlikesi geçiren kardeşini kurtarmak için kendi hayatını riske atması da bu mekanizmayla açıklanır.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve davranış bilimleri perspektifinden bakıldığında, akraba seçilimi klasik Darwinci doğal seçilim paradigmasını 'kapsayıcı seçilim' (inclusive fitness) kavramıyla genişletir. Bireyin genetik materyali yalnızca kendi üremesiyle değil, aynı genleri paylaştığı akrabalarının üreme başarısıyla da sonraki nesillere aktarılır. Hamilton Kuralı (rb > c) ile matematiksel olarak modellenen bu süreç; ebeveynler ile yavrular veya kardeşler arasında %50, kuzenler arasında ise daha düşük oranlarda paylaşılan genetik havuzun korunmasını hedefler. Özgecil davranışın maliyeti (c), akrabalık derecesi (r) ile sağlanan faydanın (b) çarpımından büyük olduğu sürece, bu davranışı kodlayan genler popülasyonda evrimsel avantaj elde eder.
Etimoloji
İngilizce 'kin' (akraba, hısım) ve 'selection' (seçilim, Darwinci doğal ayıklama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; evrimsel biyolojide ilk kez John Maynard Smith ve William D. Hamilton tarafından literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Doğrudan seçilim (individual selection) ve karşılıklı özgecilik (reciprocal altruism); doğrudan seçilim yalnızca bireyin kendi üreme başarısına odaklanırken, karşılıklı özgecilik genetik akrabalık bağı olmaksızın bireyler arası yardımlaşmayı inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Özgecilik
Altruism
Bireyin kendi çıkarlarından ödün vererek veya bir bedel ödeyerek başkalarının iyiliğini gözetmesi durumu.
İncele
Doğal Seçilim
Natural Selection
Çevresel baskılar karşısında avantaja sahip kalıtsal özellikler barındıran bireylerin hayatta kalma ve üreme başarısının artmasıyla popülasyonun genetik yapısının nesiller boyu değiştiği temel evrimsel mekanizma.
İncele