Özgecilik
Altruism
Tanım
Bireyin kendi çıkarlarından ödün vererek veya bir bedel ödeyerek başkalarının iyiliğini gözetmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Donör olmaksızın tanımadığı bir hastaya böbreğini bağışlayan bir bireyin, ameliyatın fiziksel risklerini ve maliyetini göze alarak başka bir hayatı kurtarması özgeciliğin klinik ve somut bir dışavurumudur.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji, nöroloji ve sosyal psikolojinin kesişim kümesinde yer alan özgecilik, doğal seçilimin bireysel hayatta kalma ve üreme başarısını merkeze alan mekanizmasıyla ilk bakışta çelişir gibi görünmektedir. Ancak akraba seçilimi (kin selection) ve karşılıklı özgecilik (reciprocal altruism) teorileri, genetik materyalin aktarılmasında grup içi yardımlaşmanın evrimsel avantajlarını ortaya koymuştur. Nörogörüntüleme çalışmaları, özgecil davranışlar ve bağış yapma süreçlerinde beynin ödül devrelerinin (özellikle ventral striatum ve mezolimbik dopaminerjik yolak) aktifleştiğini, bunun da saf diğerkâmlığın dahi nörolojik düzeyde içsel bir pekiştireç barındırabileceğini göstermektedir.
Etimoloji
Fransızca 'altruisme' kelimesinden türetilmiştir; Latince 'alter' (diğer, başkası) kökünden August Comte tarafından türetilen 'altrui' (başkalarına ait) sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Akraba Seçilimi
Akraba Seçilimi
Kin Selection
Bireylerin, kendi doğrudan üreme başarılarını tehlikeye atma pahasına genetik akrabalarının hayatta kalmasını ve üremesini destekleyen özgecil davranışları sergilemesini açıklayan evrimsel süreç.
İncele
Karşılıklı Özgecilik
Karşılıklı Özgecilik
Reciprocal Altruism
Bir bireyin, gelecekte aynı yardımı veya karşılığı göreceği beklentisiyle, anlık bir maliyeti göze alarak başka bir bireye yardım etmesini öngören evrimsel ve davranışsal bir süreçtir.
İncele
Empati
Empati
Empathy
Bir bireyin, olayları ve dünyayı kendi referans çerçevesinden çıkarak başkasının bilişsel ve duygusal perspektifinden deneyimleme yetisidir.
İncele