Alkol Kullanım Bozukluğu
Alcohol Use Disorder
Tanım
Alkolün bilişsel, davranışsal ve fizyolojik düzeyde yarattığı tahribata rağmen kullanımın kontrol edilememesi ve kompulsif bir şekilde sürdürülmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında bir yazılım mühendisi olan danışan, akşamları iş stresiyle başa çıkmak için başladığı alkol tüketimini zamanla kontrol edemez hale gelmiştir. Sabahları ellerinde hafif titremelerle uyanmakta, bu fiziksel belirtiyi bastırmak için güne erken saatlerde alkolle başlamakta ve bu durum mesleki performansını ile aile sorumluluklarını doğrudan aksatmaktadır.
Derin Analiz
DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmalarında, DSM-IV-TR dönemindeki ayrı 'alkol suiistimali' (abuse) ve 'alkol bağımlılığı' (dependence) tanıları tek bir çatı altında birleştirilmiştir. Nörobiyolojik düzeyde mezolimbik dopaminerjik ödül sisteminin kronik ve maladaptif değişimi ile karakterizedir. Prefrontal korteksin inhibisyon kapasitesinin zayıflaması, dürtü kontrolünün kaybına ve amigdala kaynaklı negatif pekiştireç döngülerine zemin hazırlar. Tolerans gelişimi, aynı etkiyi elde etmek için giderek artan miktarda alkol tüketimini zorunlu kılarken; yoksunluk bulguları (tremor, bulantı, otonomik hiperaktivite), homeostatik dengenin bozulduğunun klinik göstergesidir.
Etimoloji
Latince 'alcohol' (damıtılmış madde) ve 'usus' (kullanım) sözcüklerinin birleşimi ile klinik psikopatoloji literatürüne girmiştir.
Karıştırmayın
Sosyal içicilik ve dönemsel aşırı alkol kullanımı (binge drinking) ile sıklıkla karıştırılır. Temel ayırt edici fark, kullanımın yarattığı klinik yıkıma, işlevsellik kaybına ve kontrolsüzlüğe rağmen davranışın sürdürülmesidir.