Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Reddedilme Korkusu

Fear Of Rejection

Tanım

Sosyal olarak dışlanma veya gruptan tecrit edilmeye yönelik kalıcı, irrasyonel endişe ve kaygı durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

30 yaşındaki bir danışan, yerindeki toplantılarda fikirlerini sunmaktan sürekli kaçınmaktadır. Bunun temel nedeni, meslektaşlarının önerilerini beğenmeme ihtimalini 'ben tamamen yetersiz ve sevilmez bir insanım' şeklinde küresel bir reddedilme fantezisine dönüştürmesidir. Sosyal ortamlarda eleştirilme ihtimali belirdiğinde taşikardi, terleme ve yoğun kaçınma davranışı sergiler.

Derin Analiz

Reddedilme korkusu, evrimsel biyoloji perspektifinden bakıldığında, erken insan topluluklarında gruptan dışlanmanın hayatta kalma şansını sıfıra indirmesi nedeniyle adaptif bir uyarı sistemi olarak gelişmiştir. Ancak modern bilişsel süreçlerde bu mekanismin hiperaktivasyonu, amigdalanın tehdit algısını yanlış kalibre etmesi ve prefrontal korteksin bu korkuyu rasyonel bir şekilde domine edememesiyle sonuçlanır. Klinik düzlemde, sosyal anksiyete bozukluğunun ve borderline kişilik örüntülerinin merkezinde yer alır. Bireyler, en ufak bir olumsuz sosyal sinyali (örn. mesajlara geç dönülmesi, göz teması kurulmaması) varoluşsal bir tehdit olarak yorumlar ve bu durum kaçıngan davranış kalıplarını pekiştirir.

Etimoloji

İngilizce 'fear' (Eski İngilizce 'fǣr' [ani tehlike, korku]) ve 'rejection' (Latince 'reicere' [geri atmak, reddetmek; 're-' [geri] + 'icere/jacere' [atmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sosyal Anksiyete Bozukluğu ile sıklıkla karıştırılır; sosyal anksiyete genel olarak başkaları tarafından değerlendirilme korkusunu kapsarken, reddedilme korkusu spesifik olarak bağın koparılması ve dışlanma odaklıdır.