Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mantık

Logic

Tanım

Kabul edilen öncüllerden geçerli bir sonuç çıkarılmasını sağlayan argüman biçimlerini ve doğru akıl yürütmeyi hatalı olandan ayıran epistemoloji alt dalıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik görüşme sırasında danışanın 'Herkes beni eleştiriyor, demek ki tamamen değersiz biriyim' şeklindeki argümanı mantıksal açıdan aşırı genelleştirme ve hatalı çıkarım (fallacy) barındırır. Terapist, bu öncül-sonuç ilişkisinin geçerliliğini danışanla birlikte mantıksal analize tabi tutarak bilişsel esneklik kazandırır.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve epistemoloji bağlamında mantık, insan zihninin bilgi işleme mekanizmalarının normatif çerçevesini belirler. Biçimsel (formal) ve simgesel yapılar aracılığıyla önermeler arası ilişkileri inceler; tümdengelim (deduction) ve tümevarım (induction) süreçlerinin yapısal geçerliliğini test eder. Klinik ve bilişsel psikolojide, bireylerin akıl yürütme hatalarını (bilişsel çarpıtmalar veya safsatalar) saptamak ve ampirik gerçeklikle kurdukları nedensellik bağlarını değerlendirmek için temel bir referans sistemidir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'logos' (λόγος - söz, akıl, düşünce, yasa) kökünden türetilmiş olup, zihinsel formülasyonların ve akıl yürütme yasalarının bütünü anlamına gelir.

Karıştırmayın

Sezgi (intuition) ile sıklıkla karıştırılır; sezgi ani ve bilinç dışı bir idrak sağlarken mantık, denetlenebilir ve kural yönetimli bir kanıt lama sürecidir.