Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Epistemoloji

Epistemology

Tanım

Bilginin doğasını, kaynağını, kapsamını, sınırlarını ve doğruluğun gerekçelendirilmesini inceleyen felsefe ve bilişsel bilimler dalıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik araştırmalarda bir psikoterapistin danışanın anlattığı travmatik anıyı 'mutlak gerçek' olarak kabul etmek yerine, belleğin yeniden yapılandırılma süreçlerini göz önüne alarak bilginin geçerliliğini sorgulaması epistemolojik bir yaklaşım örneğidir.

Derin Analiz

Epistemoloji, yalnızca felsefi bir disiplin olmakla kalmayıp, bilişsel bilimler ve psikolojide bilginin edinimi, işlenmesi ve temsili süreçlerinin meta-teorik zeminini oluşturur. Psikolojideki kökeni iki temel eksene dayanır: Birincisi, insan davranışının ve öğrenme mekanizmalarının bilgi edinme süreçlerini nasıl yönlendirdiğini incelemek; ikincisi ise bilimsel bir disiplin olarak psikolojinin kendi bilgi iddialarını hangi metodolojik temellerle gerekçelendirdiğidir. Deneysel epistemoloji, bilişsel süreçlerin doğasını ampirik verilerle harmanlayarak insan zihninin gerçeği nasıl yapılandırdığını inceler.

Etimoloji

Grekçe 'epistēmē' (bilgi, bilme) ve 'logia' (çalışma, alan) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Ontoloji (varlık felsefesi) ile sıklıkla karıştırılır; ontoloji 'ne var' sorusuyla ilgilenirken, epistemoloji 'ne biliyoruz ve bunu nasıl biliyoruz' sorularına odaklanır.