Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Metafizik

Metaphysics

Tanım

Nihai gerçeğin doğasını ve varlığın temel ilkelerini ampirik gözlemin ötesinde, tamamen soyut ve spekülatif bir düzlemde inceleyen felsefe dalıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir psikoterapi seansında, ölüm korkusu ve yaşamın anlamsızlığı (varoluşsal sancı) nedeniyle panik atak geçiren bir danışanın, 'Ölümden sonra bilincin var olup olmayacağı' sorusunu sorgulaması ve bu soyut metafizik belirsizliğin somut fizyolojik kaygı tepkilerini tetiklemesi.

Derin Analiz

Metafizik, ampirik metodolojinin sınırlarının bittiği yerde başlar; varlık (ontoloji), evrenin ilk nedenleri, zihin-beden ikiliği, uzay, zaman ve nedensellik gibi indirgenemez kavramları sorgular. Bilişsel bilimler ve nörofelsefe bağlamında, insan zihninin fiziksel beyin dokusundan nasıl soyut öznel deneyimler (Qualia) ürettiği sorusu, modern metafiziğin bilişsel izdüşümünü oluşturur. Klinik psikoloji ve psikopatoloji pratiğinde ise hastaların gerçeklik algısı, ontolojik sanrılar veya varoluşsal krizler, bireylerin kendi içsel metafizik varsayımlarının (dünya görüşü ve inanç sistemlerinin) birer yansıması olarak ele alınır.

Etimoloji

Antik Yunanca 'meta' (ötesinde, sonrasında) ve 'physika' (fiziksal, doğasal) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Terim, ilk kez Aristoteles'in eserlerini sınıflandıran Rodoslu Andronikos tarafından, fizik konulu eserlerin ardında kalan yazıları tanımlamak için kullanılmıştır.

Karıştırmayın

Ontoloji (varlık felsefesi metafiziğin alt dalıdır; metafizik ise kozmoloji ve teoloji gibi daha geniş alanları da kapsar) ve Epistemoloji (bilgi kuramı; metafizik varlığın ne olduğunu incelerken, epistemoloji bilginin sınırlarını ve kaynağını inceler).