Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sezgi

İntuition

Tanım

Bilinçli akıl yürütme veya yansıtma süreçlerine başvurmaksızın, ani kavrayış veya algı elde etme yetisi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yıllardır yoğun bakım hemşireliği yapan bir klinik uzmanın, hastanın vital bulgularında henüz laboratuvar testlerine yansımamış çok minik bir düzensizliği fark edip 'iç sesine' dayanarak erken müdahalede bulunması ve hastanın hayatını kurtarması.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve nöropsikoloji bağlamında sezgi, beynin daha önceki deneyimleri, örtük bellek kalıplarını ve çevresel ipuçlarını hızlı ve otomatik bir şekilde işleyerek bilinçaltı düzeyde bir sonuca varma sürecidir. Ventromedial prefrontal korteks ve amigdala arasındaki devreler, bu içsel sinyallerin (somatik belirteçler) karar verme mekanizmalarına rehberlik etmesinde kritik bir rol üstlenir. Bilinçli analitik sistem devreye girmeden önce gerçekleşen bu örüntü tanıma kapasitesi, karmaşık durumlarda adaptif tepkiler verilmesini sağlar.

Etimoloji

Latince 'intueri' (bakmak, gözlemlemek, üzerine düşünmek) fiilinden türetilmiş olup, geç Latince 'intuitio' (zihinsel bakış, içsel kavrayış) kökünden evrilmiştir.

Karıştırmayın

Rastgele tahmin (öncül bir bilişsel işleme dayanmaz), mantıksal çıkarım (bilinçli ve basamaklı akıl yürütme gerektirir) ve telepati (bilimsel metodolojide karşılığı olmayan paranormal bir iddiadır).