Öncül
Antecedent
Tanım
Başka bir olay, uyarıcı veya davranıştan hemen önce gerçekleşen ve genellikle bu davranışı tetikleyen, sinyalleyen ya da zemin hazırlayan olay veya uyarıcı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir sınıfta öğretmen öğrenciye soru sorduğunda (öncül), öğrencinin parmak kaldırması (davranış) ve öğretmenin övgü vermesi (sonuç) döngüsünde, öğretmenin sorusu davranışın öncülüdür.
Derin Analiz
Davranışçı paradigma (Applied Behavior Analysis - ABA) içerisinde 'Üçlü Uyuşma' (Three-Term Contingency) modelinin ilk halkasını oluşturur. Öncül (A - Antecedent), davranışın (B - Behavior) ortaya çıkma olasılığını modifiye eden ayırt edici uyarıcı (discriminative stimulus) işlevi görür. Bilişsel ve dilbilimsel düzlemde ise bir zamirin gönderme yaptığı isim veya isim grubunu tanımlar. Nörobiyolojik düzeyde, duyusal girdinin prefrontal kortekse ulaşarak sonraki motor veya bilişsel çıktıları tetiklemesinden önceki çevresel tetikleyiciler ağına karşılık gelir.
Etimoloji
Latince 'antecedere' (ante- [önce] + cedere [gitmek, ilerlemek]) fiilinden türetilmiştir; zamansal veya mantıksal olarak 'önde gelen' anlamına gelir.
Karıştırmayın
Sonuç (Consequent) ile karıştırılır; sonuç davranıştan sonra gelirken, öncül davranıştan önce gelir.