Paradigma
Paradigm
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide, psikopatolojiye yaklaşırken biyomedikal modelin (hastalığın tamamen nörokimyasal bozukluklardan kaynaklandığı varsayımı) birincil paradigma olarak alınması, tedavide farmakoterapiyi merkeze koyar. Buna karşın, biopsikososyal paradigma benimsendiğinde, genetik yatkınlıkların yanı sıra çevresel stresörler, bilişsel kalıplar ve danışanın yaşam öyküsü de tedavi planının merkezine dahil edilir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve bilim felsefesinde (Thomas Kuhn’un çalışmaları ekseninde) bir paradigma, yalnızca teorik bir varsayım değil, aynı zamanda araştırmacıların dünyayı algılama, veri toplama ve yorumlama biçimlerini belirleyen örtük bilişsel şemalar ağıdır. Bilimsel devrimler, eski paradigmanın anomalileri açıklayamayacak kadar işlevsiz hale gelmesiyle ve yeni bir açıklayıcı çerçevenin (yeni paradigmanın) bu boşluğu doldurmasıyla gerçekleşir. Bireysel düzeyde ise insan zihninin gerçeği filtreleme ve kategorize etme mekanizmalarının toplumsal ve akademik izdüşümüdür.
Etimoloji
Grekçe 'paradeigma' (παράδειγμα) kelimesinden türetilmiştir; 'para-' (yanında, ötesinde) ve 'deiknunai' (göstermek, sergilemek) köklerinin birleşiminden meydana gelir. Tarihsel olarak 'örnek', 'model' veya 'numune' anlamını taşır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Epistemoloji
Epistemoloji
Epistemology
Bilginin doğasını, kaynağını, kapsamını, sınırlarını ve doğruluğun gerekçelendirilmesini inceleyen felsefe ve bilişsel bilimler dalıdır.
İncele
Bilişsel Şema
Bilişsel Şema
Cognitive Schema
Bireyin dünyayı, kendini ve diğerlerini anlamlandırmasını, kategorize etmesini ve yeni bilgileri filtrelemesini sağlayan, geçmiş deneyimlerle şekillenmiş soyut bilgi yapıları ve zihinsel kalıplardır.
İncele
Bilimsel Devrim
Bilimsel Devrim
Scientific Revolution
Thomas Kuhn'un tanımladığı çerçevede, bir bilim dalının hâkim teorik yapısının ve temel paradigmalarının kökten değiştiği dönüm noktası.
İncele