Tümevarım
İnduction
Tanım
Özel gözlemlerden ve ampirik kanıtlardan hareketle genel bir ilkeye, kurala veya sonuca varma süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin gaga ile belirli bir tondaki ışığa (örneğin 550 nanometre) her vuruşunda yiyecek alması sağlandığında, güvercinin zamanla 540 veya 560 nanometre dalga boyundaki ışıklara da benzer şekilde gagalaması, davranışsal tümevarımın ve yanıt genellemesinin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler, istatistik ve mantık bağlamında tümevarım, sınırlı sayıdaki gözlem verisinden olasılıksal genellemeler üretme yeteneğidir. Deduksiyonun (tümdengelim) aksine, tümevarımsal çıkarımlar kesinlik barındırmaz; bunun yerine veriye dayalı güven aralıkları ve olasılık değerleri sunar. Koşullama psikolojisinde ise, belirli bir uyarıcı veya davranışın pekiştirilmesinin, o davranışa benzer ancak pekiştirilmemiş diğer davranış formlarının da olasılığını artırması (yanıt genellemesi) anlamında kullanılır. Nörobiyolojik düzeyde, beyindeki örüntü tanıma ve kategorizasyon mekanizmalarının temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'inductio' (içeriye yönlendirme, sevk etme) kelimesinden türetilmiş olup, Aristoteles'in 'epagoge' kavramının Latince karşılığı olarak felsefe ve bilim metodolojisine girmiştir.
Karıştırmayın
Tümdengelim (deduction), genel bir kuraldan özel sonuçlar çıkarırken; tümevarım (induction) tam tersi yönde, özel gözlemlerden genel yasalara ulaşır.
Keşfetmeye Devam Edin
Tümdengelim
Deduction
Genel bir kural veya öncülden, mantıksal geçerlilik kurallarına bağlı olarak özel bir sonuç çıkarma süreci.
İncele
Genelleme
Generalization
Sınırlı sayıda spesifik gözlem veya vakadan yola çıkarak ortak özellikleri soyutlama ve bunları daha geniş bir kategoriye veya popülasyona uygulama bilişsel süreci.
İncele