Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Model İnsan İşlemcisi

Model Human Processor

Tanım

İnsan bilgi işlem süreçlerini algısal, bilişsel ve motor alt sistemler olarak ele alarak sistem kullanılabilirliğini nicel olarak değerlendiren ampirik bir bilişsel modeldir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni tasarlanan bir ATM arayüzünün kullanıcı dostu olup olmadığını test eden bir bilişsel ergonomist, kullanıcının ekrandaki tuşu fark etme süresini (algısal döngü), tuşun işlevini anlama süresini (bilişsel döngü) ve parmağını tuşa götürüp basma süresini (motor döngü) MHP formülleriyle hesaplayarak toplam işlem süresini önceden tahmin eder.

Derin Analiz

Stuart K. Card, Thomas P. Moran ve Allen Newell tarafından 1983 yılında geliştirilen Model İnsan İşlemcisi (MHP), insan-bilgisayar etkileşimi (İBE) ve bilişsel bilimlerin kesişim kümesinde yer alır. Sistem; görsel/işitsel uyarıcıları işleyen algısal işlemci, bilgiyi depolayan ve işleyen bilişsel işlemci ve eylemleri yürüten motor işlemci olmak üzere üç etkileşimli alt sistemden meydana gelir. Her alt sistemin kendine has döngü süresi (cycle time) ve kapasite sınırları bulunur. Bilişsel mimariler kuramına dayanarak, insan performansını matematiksel parametreler ve kısıtlar altında simüle etmeyi amaçlar. İşlem hızı, hafıza bozulması (decay) ve dikkat dağılımı gibi bilişsel yük parametreleri, insan mühendisliği ve ergonomi bağlamında nicelleştirilir.

Etimoloji

İngilizce 'model' [temsil/örnek] + 'human' [insan] + Latince 'processare' [ilerletmek, işlemek] fiilinden türetilen 'processor' kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Genel Yapay Zeka Modelleri veya Bilgisayar İşlemci Mimarileri ile karıştırılabilir; ancak MHP silikon tabanlı bir donanımı değil, insan bilişinin zamansal ve kapasite kısıtlarını modelleyen bir psikolojik mimaridir.