Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hata Payı

Margin Of Error (MOE)

Tanım

Bir örneklem ölçümüne eşlik eden güven aralığını ifade eden ve kabul edilebilir sapma miktarını belirten istatistiksel bir ölçüttür.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikoloji araştırmacısının yeni geliştirilen bir depresyon ölçeğinin geçerliliğini test ettiğini varsayalım. 1000 kişilik bir örneklemden elde edilen ortalama puan 25 iken, %95 güven düzeyinde hata payı ±2 olarak hesaplanmıştır. Bu durum, araştırmacının tüm evrendeki gerçek ortalamanın 23 ile 27 arasında olduğuna %95 oranında güvenebileceğini gösterir.

Derin Analiz

Hata payı, istatistiki çıkarım süreçlerinde örneklem istatistiklerinin evren parametresini ne kadar güvenle temsil ettiğini nicelleştiren kritik bir metriktir. Örneklem büyüklüğü, varyans ve güven düzeyi (genellikle %95 veya %99) doğrudan hata payının genliğini belirler. Daha büyük bir örneklem boyutu, örnekleme hatasını minimize ederek hata payını daraltır; bu da evren parametresi üzerindeki kestirimin hassasiyetini artırır. Psikometri ve davranış bilimlerinde anket, test standardizasyonu ve psychometric scaling uygulamalarında, elde edilen puanların gerçek evren değerinden ne kadar sapabileceğini öngörmek amacıyla merkezi limit teoremi ve standart hata hesaplamaları üzerinden türetilir.

Etimoloji

Fransızca 'marge' (kenar, sınır) ve Latince 'margo' sözcüğünden türetilen 'margin' ile Latince 'error' (sapma, yanılgı, hata) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Standart hata (standard error) ile sıklıkla karıştırılır. Standart hata, örneklem istatistiğinin örnekleme dağılımının standart sapmasıdır; hata payı ise bu standart hatanın seçilen kritik Z veya t değeri ile çarpılması sonucu elde edilen ve güven aralığının yarı genişliğini veren pratik bir sınırdır.