Örnekleme
Exemplification
Tanım
Bireyin, çevresindeki insanlar tarafından yüksek ahlaki değerlere sahip, erdemli ve toplumsal normlarla uyumlu biri olarak algılanmasını sağlamak amacıyla sergilediği bilinçli bir benlik sunumu stratejisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir şirket yöneticisinin, mesai saatleri dışında kendi cebinden hayır kurumlarına bağış yaptığını ve gönüllü projelerde çalıştığını sık sık ve özellikle vurgulayarak çalışanlarına anlatması, onların gözünde yüksek ahlaki standartlara sahip bir lider olarak konumlanma çabasıdır.
Derin Analiz
Sosyal psikolojide Edward Jones ve Thane Pittman tarafından tanımlanan stratejik benlik sunumu (self-presentation) taktiklerinden biridir. Birey, bu stratejiyi devreye soktuğunda, eylemlerinin ortak kabul gören pozitif değerlerle örtüştüğünü vurgulayarak ahlaki bir üstünlük veya güvenilirlik imajı inşa etmeye çalışır. Amaç genellikle başkalarının gözünde saygı uyandırmak, ahlaki otoritelerden onay almak veya fedakâr ve dürüst bir kimlik atfetmelerini sağlamaktır. Bilişsel düzeyde, izlenim yönetimi (impression management) sürecinin motive edici bir bileşenidir ve bireyin sosyal sermayesini artırma çabasının dışavurumudur.
Etimoloji
Latince 'exemplum' (örnek) ve 'facere' (yapmak, kılmak) fiillerinin birleşiminden türetilmiş olup, bir durumu veya erdemi somutlaştırarak gösterme anlamına gelir.
Karıştırmayın
Övünme (boasting) ile karıştırılabilir; ancak övünme genellikle yetenek veya başarı odaklıyken, örnekleme tamamen ahlaki üstünlük, erdem ve özveri üzerine kuruludur. Ayrıca samimiyet (authenticity) kavramıyla çelişebilir çünkü buradaki motivasyon dışsal onay ve izlenim kontrolüdür.