Gizil Değişken
Latent Variable
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacılerin bireylerin 'depresyon' düzeyini incelemek istediği bir senaryoda; mutsuzluk hissi, uyku bozukluğu, iştah kaybı ve anhedoni doğrudan gözlemlenebilen ve ölçülebilen manifest değişkenlerdir. Bu dört gösterge arasındaki istatistiksel ortak varyans analiz edilerek arka planda bu durumu üreten 'depresyon' adlı gizil değişkenin skoru hesaplanır.
Derin Analiz
Psikometri, istatistik ve çok değişkenli veri analizinde, teorik yapıların ampirik olarak modellenmesini sağlar. Doğrudan gözlemlenemeyen zeka, motivasyon, kişilik özellikleri veya tutum gibi yapılar, manifest (gözlenen) değişkenler üzerindeki izdüşümleri incelenerek faktör analizi, yapısal eşitlik modellemesi (SEM) veya gizil sınıf analizi gibi yöntemlerle matematiksel düzlemde temsil edilir. Epistemolojik açıdan, veri matrisindeki ortak varyansın arkasındaki ortak nedeni (common cause) yakalamayı hedefler.
Etimoloji
Latince 'latere' (gizli olmak, saklanmak) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gözlenen değişken (manifest variable) ile karıştırılır; gözlenen değişken doğrudan veri toplanabilen somut göstergeyken, gizil değişken bu göstergelerin arkasındaki teorik yapıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Yapısal Eşitlik Modellemesi
Yapısal Eşitlik Modellemesi
SEM
Gözlenen değişkenler ile gizil (latent) değişkenler arasındaki karmaşık nedensel ilişkileri aynı anda test etmeye olanak tanıyan, çok değişkenli kapsamlı bir istatistiksel analiz yöntemidir.
İncele
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele