Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Uzaklaşma

Abience

Tanım

Bir uyarıcıdan fiziksel olarak uzaklaşma veya uyarıcıdan tamamen kaçınmaya yönelik eylemsel bir tepki.

Örnek Vaka / Uygulama

Yürüyüş yaparken önünde ani şekilde tıslamaya başlayan zehirli bir yılan fark eden bireyin, düşünmeden geriye doğru hızla adım atarak uzaklaşması.

Derin Analiz

Abience, organizmanın potansiyel olarak zararlı, tehditkâr veya olumsuz değerlikli (aversive) uyarıcılara karşı sergilediği itici davranışsal yönelimi ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, bu mekanizma büyük ölçüde limbik sistem, özellikle amigdalanın tehdit algısı ve bazal gangliya devreleri aracılığıyla motor kortekse iletilen kaçış (flight) komutlarıyla yönetilir. Evrimsel psikoloji perspektifinden bakıldığında, hayatta kalmayı sağlayan birincil adaptif savunma mekanizmalarından biridir. Organizma, zararlı girdilerle karşılaşma maliyetini minimize etmek için motor sistemini aktivasyona geçirerek uyarıcının menzilinden çıkar.

Etimoloji

Latince 'ab-' (uzaklaşma, dışarı) + 'ire' (gitmek) fiil köklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Adience (yaklaşma yönelimi) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; adience uyarıcıya doğru yönelmeyi ifade ederken, abience tam tersi bir vektörle uzaklaşmayı hedefler.