Demans
Dementia
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
74 yaşında emekli bir öğretmen, son iki yıldır yakın bellek sorunları, ev içindeki rutin aletleri kullanmada zorlanma (apraksi) ve daha önce kolayca yaptığı finansal hesaplamaları yapamama şikayetleriyle yakınları tarafından getirilmiştir. Yapılan nöropsikolojik değerlendirmede Mini Mental Durum Muayenesi (MMSE) skoru düşük çıkmış, nörogörüntülemede bilateral hipokampal atrofi saptanmıştır. Hastanın bu bulgularla kendi başına ilaç saatlerini takip edememesi ve market alışverişi yapamaması, günlük yaşam aktivitelerindeki bozulmayı ve dolayısıyla demans tablosunu doğrulamaktadır.
Derin Analiz
Demans, tekil bir hastalıktan ziyade nörodejeneratif süreçler, vasküler hasarlar veya metabolik bozukluklar gibi çeşitli etiyolojilere ikincil olarak gelişen nörobiyolojik bir sendromdur. Patofizyolojik süreç genellikle kortikal veya subkortikal nöronal ağlarda biriken anormal proteinopatilere (örneğin Alzheimer hastalığında amiloid-beta plakları ve hiperfosforile tau yumakları, Lewy cisimcikli demanslıkta alfa-sinüklein) dayanır. Tanısal süreç, hastanın daha önceki işlevsellik düzeyine kıyasla belirgin bir bilişsel gerilemenin nesnel testlerle doğrulanmasını ve bu gerilemenin deliryum tablosuyla açıklanamayacak kadar kronik ve ilerleyici olmasını gerektirir. DSM-5 kriterleri dahilinde majör nörobilişsel bozukluk kategorisi altında incelenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Normal yaşlanmaya bağlı benign unutkanlık (senil amnezi) ile sıklıkla karıştırılır; yaşlılıkta bellek zayıflasa da bireyin bağımsız işlevselliği tamdır ve yıkım ilerleyici değildir. Ayrıca, akut başlangıçlı, dalgalanan bilinç düzeyine sahip ve geri döndürülebilir olabilen deliryum tablosundan kronik ve sinsi gidişatı ile ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Alzheimer Hastalığı
Alzheimer Hastalığı
Alzheimer’s Disease
Hafıza, düşünce, davranış ve işlevsel yetilerde ilerleyici bir yıkımla karakterize, ekstraselüler amiloid plaklar ve intraselüler nörofibriler yumakların birikimiyle seyreden ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.
İncele
Afazi
Afazi
Aphasia
Genellikle sol hemisferdeki serebral hasar sonucunda ortaya çıkan, dil işleme, anlama ve ifade etme becerilerinin kazanılmış kaybıdır.
İncele
Apraksi
Apraksi
Apraxia
Motor güç, duyu kaybı veya komutları kavrama yetisi tam olmasına rağmen, öğrenilmiş amaçlı ve becerikli hareketlerin planlanıp icra edilememesi durumu.
İncele
Vasküler Demans
Vasküler Demans
Vascular Dementia
Serebrovasküler hastalıklar neticesinde beyin dokusunda meydana gelen iskemi ve enfarktüsler sonucu gelişen, bilişsel işlevlerdeki şiddetli kayıp tablosudur.
İncele