Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Apraksi

Apraxia

Tanım

Motor güç, duyu kaybı veya komutları kavrama yetisi tam olmasına rağmen, öğrenilmiş amaçlı ve becerikli hareketlerin planlanıp icra edilememesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Nöroloji kliniğine başvuran 62 yaşında bir erkek hasta, diş fırçalaması istendiğinde eliyle tarak tutar gibi hayali bir hareket yapmakta veya fırçayı ağzına götürmek yerine boşlukta sallamaktadır. Ancak hastaya aniden dişini fırçalaması için bir komut verilmeden rastgele fırça uzatıldığında otomatik olarak doğru hareketi yapabildiği görülmektedir. Bu çelişki, kas gücünün yerinde olmasına rağmen istemli motor planlama kusurunu doğrular.

Derin Analiz

Apraksi, primer motor kortekste veya kas gücünde herhangi bir hasar olmaksızın, hareketin istemli olarak planlanması ve organize edilmesindeki nörolojik bir bozukluktur. Genellikle sol hemisferdeki parietal lob, premotor korteks veya bunlara bağlanan beyaz madde yollarının (özellikle arkuat fasikül) lezyonları sonucu ortaya çıkar. Bilişsel ve motor sistemler arasındaki üst düzey entegrasyonun koptuğunu gösterir. İdeomotor, ideasyonel, bukofasiyal ve ekstremite kinetik gibi alt tipleri bulunur. Bu durum, hastanın 'ne' yapmak istediğini bildiği halde beyin içi motor programın yürütme aşamasına aktarılamamasından kaynaklanır.

Etimoloji

Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk) ve 'pragma' (eylem, , pratik) sözcüklerinden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'eylemsizlik' veya 'işlev yitimi' demektir.

Karıştırmayın

Afazi (dil ve konuşma bozukluğudur, apraksi ise motor eylem planlama eksikliğidir); abuli (eylem yapma arzusunun veya motivasyonunun yokluğudur, aprakside ise istek vardır ancak planlama yapılamaz); paralizi/pleji (kas gücü kaybıdır, aprakside kas gücü tamdır).