Afazi
Aphasia
Tanım
Genellikle sol hemisferdeki serebral hasar sonucunda ortaya çıkan, dil işleme, anlama ve ifade etme becerilerinin kazanılmış kaybıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
62 yaşında sol orta serebral arter (MCA) infarktüsü geçiren bir hasta, acil servise başvurduğunda akrabalarını tanımakta ve komutları non-verbal olarak takip edebilmektedir ancak konuşmak istediğinde sadece anlamsız ses dizileri üretmekte, okuduğu metinleri yüksek sesle seslendirememektedir. Nöropsikolojik değerlendirmede Broca bölgesini kapsayan kortikal lezyon saptanmış olup, hastaya akıcı olmayan afazi tanısı konulmuştur.
Derin Analiz
Afazi, doğuştan gelen bir gelişimsel gerilik olmayıp, nörolojik bir hasar (inme, travmatik beyin yaralanması, neoplazm veya dejeneratif süreçler) sonrasında daha önceden edinilmiş dil yetilerinin bozulmasıdır. Nörolinguistik ve nöropsikolojik açıdan klasik yaklaşım ifade edici (motor/Broca) ve alıcı (duyusal/Wernicke) ayrımına dayanırken, modern nörogörüntüleme çalışmaları bu tablonun daha dinamik bir ağ bozukluğu olduğunu göstermiştir. Akıcı (fluent) afazilerde kelime üretimi korunur ancak anlam bozulur; akıcı olmayan (nonfluent) afazilerde ise motor planlama güçlüğü, çaba gerektiren konuşma ve agrammatizm ön plandadır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk ön eki) ve 'phasis' (konuşma, söz) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime anlamı olarak 'konuşmasızlık' veya 'söz yitimi' demektir.
Karıştırmayın
Dizatri (konuşmanın motor üretimini sağlayan kasların zayıflığı veya koordinasyon kaybı; dilsel içerik sağlamdır), Apraksi (motor planlama bozukluğu; dil bilgisi yerindedir ancak hareket istemi yerine getirilemez) ve Demans (genelleşmiş bilişsel gerileme; afazi ise primer olarak dil ağlarına özgü bir bozukluktur).