Gelişimsel Gerilik
Developmental Retardation
Tanım
Bireyin entelektüel, motor, algısal, dilsel veya sosyal alanların herhangi birinde ya da tamamında normal yaş beklentilerinin belirgin şekilde gerisinde kalması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
4 yaşındaki bir çocuğun ifade edici ve alıcı dil becerilerinin iki yaş düzeyinde kalması, karmaşık komutları anlamakta zorlanması ve ince motor becerilerini (kalem tutma, düğme ilikleme) yaş grubuna göre oldukça yavaş gerçekleştirmesi klinik olarak gelişimsel gerilik tablosunu düşündürür.
Derin Analiz
Gelişimsel gerilik, çocukluk ve ergenlik dönemindeki nörogelişimsel yörüngenin olağan hızından sapmasını ifade eden geniş kapsamlı bir klinik kategoridir. Merkezi sinir sisteminin miyelinasyon süreçlerindeki aksamalar, genetik varyasyonlar, perinatal hipoksi veya erken dönem yoksunluk gibi etiyolojik faktörler bu yavaşlamaya zemin hazırlayabilir. Nöropsikolojik değerlendirmelerde, standartlaştırılmış zeka ve gelişim testleri (örneğin Bayley veya WISC ölçekleri) aracılığıyla kronolojik yaş ile zihinsel/işlevsel yaş arasındaki fark nicel olarak saptanır. Tanısal süreçte, tablonun geçici bir olgunlaşma gecikmesinden (developmental delay) mi yoksa kalıcı yapısal bir entelektüel yetersizlikten mi kaynaklandığı ayırt edilmelidir.
Etimoloji
İngilizce 'development' (gelişme, açılma) sözcüğü ile Latince 'retardare' (geciktirmek, alıkoymak, yavaşlatmak) fiilinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gelişimsel gecikme (developmental delay) genellikle geçici ve yaşla kapanabilen bir yavaşlamayı işaret ederken; gelişimsel gerilik (developmental retardation) daha kalıcı, yapısal ve çok boyutlu bir sapmayı tanımlar.