Hipoksi
Hypoxia
Tanım
Vücut dokularında ve özellikle beyinde oksijen seviyesinin fizyolojik gereksinimin altına düşmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek rakımlı dağcılık faaliyetlerinde barometrik basıncın düşmesine bağlı olarak parsiyel oksijen basıncının azalması, dağcılarda hipoksi tablosu yaratır. Bu durum, bireylerde aniden ortaya çıkan konfüzyon, koordinasyon kaybı ve hatta öfori ile karakterize muhakeme bozukluklarına neden olabilir.
Derin Analiz
Hipoksi, doku düzeyinde oksidatif fosforilasyonun aksamasına ve hücre içi adenozin trifosfat (ATP) üretiminin düşmesine yol açar. Bu süreç, özellikle yüksek metabolik hıza ve enerji bağımlılığına sahip nöronal ağlarda iyon pompalarının (örneğin Na+/K+ ATPaz) işlevini yitirmesine neden olur. Membran potansiyelinin sürdürülememesi eksitotoksisiteye, intraselüler kalsiyum birikimine ve nihayetinde nöronal nekroz veya apoptotik hücre ölümüne zemin hazırlar. Sürenin ve oksijen yoksunluğunun derecesine bağlı olarak bilişsel işlevlerde bozulma, yürütücü işlevlerde kayıp ve psikiyatrik tablolara benzer mental bozukluklar gözlenebilir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'hypo-' [altında, yetersiz] + 'oxys' [keskin, oksijen bağlamında türetilmiştir] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anoksi ile karıştırılır; anoksi, dokulardaki oksijenin tamamen tükenmesini ifade ederken, hipoksi kısmi azalmayı tanımlar.