Anoksi
Anoxia
Tanım
Vücut dokularında, özellikle de beyinde oksijen seviyesinin sıfıra yakın bir oranda azalması veya tamamen tükenmesi durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Kardiyak arrest (kalp durması) geçiren ve beyin kan akışı birkaç dakika boyunca duran bir hastada, resüsitasyon (hayata döndürme) başarılı olsa bile hipokampal hasara bağlı olarak anterograd amnezi (yeni anı oluşturamama) tablosu gelişebilir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik açıdan anoksi, nöronal metabolizmanın ana yakıtı olan oksijenin kesilmesiyle hücresel solunumun (ATP üretimi) durmasına yol açar. Bu durum saniyeler içinde sodyum-potasyum pompasının çökmesine, hücre içi kalsiyum iyonlarının birikmesine ve nihayetinde eksitotoksisiteye bağlı olarak apoptoz veya nekroz süreçlerini tetikler. Beynin hipokampus, bazal ganglionlar ve serebellum gibi metabolik olarak en aktif ve hassas bölgeleri bu hasardan en çabuk etkilenen alanlardır. Klinikte hipoksi ile sıkça karıştırılsa da, hipoksi oksijen azalmasını, anoksi ise oksijenin neredeyse tamamen yokluğunu ifade eder.
Etimoloji
Antik Yunanca 'an-' (olumsuzluk, yokluk öneki) ve 'oxys' (keskin, sivri, hızlı; oksijenin keşfinden sonra bu elemente adını veren kök) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hipoksi (dokulardaki oksijen miktarının azalması ancak tamamen tükenmemesi durumu) ve iskemi (bir dokuya kan akışının yetersiz kalması veya durması).