Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İskemi

İschemia

Tanım

Bir organ veya dokudaki kanlanmanın, damarsal darlık veya tıkanıklıklar nedeniyle hücresel gereksinimleri karşılayamayacak düzeyde azalması veya kesilmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Orta serebral arterin tromboz nedeniyle tıkanması sonucu, bu damarın suladığı kortikal bölgelerde ani iskemi gelişir; bu durum dakikalar içerisinde nörolojik defisitlere ve iskemik inmür (inme) tablosuna zemin hazırlar.

Derin Analiz

Nörovasküler ve kardiyovasküler patolojilerde iskemik süreç, dokunun oksijen (anoksi/hipoksi) ve glikoz gibi temel metabolitlerden yoksun kalmasını tetikler. ATP üretiminin durması, hücre içi sodyum ve kalsiyum homeostazının bozulmasına, sitotoksik ödeme ve nihayetinde irreversibl hücre ölümüne (nekroz veya apoptoz) yol açar. Beyin ve miyokard gibi metabolik hızı yüksek dokularda saniyeler içinde geri dönüşsüz hasarlar gelişebilir.

Etimoloji

Modern Latince 'ischemia' sözcüğünden türetilmiştir; Grekçe 'iskhō' (tutmak, engellemek, alıkoymak) ve 'haima' (kan) köklerinin birleşiminden oluşur, kelime anlamı 'kan akışının engellenmesi'dir.

Karıştırmayın

Hipoksi (yalnızca oksijen azlığını ifade eder, kan akışının durması şart değildir) ve Hipovolemi (dolaşımdaki toplam kan hacminin genel olarak düşmesidir, iskemi ise lokalize bir süreçtir).