Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Atrofi

Atrophy

Tanım

Beslenme yetersizliği, inaktivite, dejeneratif süreçler veya yaşlanmaya bağlı olarak bir organın ya da dokunun hacim ve kütle kaybederek küçülmesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Alt ekstremitesi kırık nedeniyle altı hafta boyunca alçıda kalan bir bireyin baldır kaslarında (gastrocnemius) gözlenen belirgin hacim kaybı ve kuvvet düşüşü, inaktiviteye bağlı tipik bir kas atrofi vakasıdır.

Derin Analiz

Atrofi, hücresel düzeyde protein sentezinin azalması ve protein yıkımının (proteoliz, ubikuitin-proteaz yolağı ve otofaji aracılığıyla) artmasıyla karakterize adaptif bir gerileme sürecidir. Nöroloji ve nöropsikoloji bağlamında, nöronal kayıp ve sinaptik budanmanın hızlanması kortikal atrofiyi (örneğin Alzheimer hastalığında hipokampal atrofi) tetikler. Kas-iskelet sisteminde ise motor nöron aktivitesinin kesilmesi (disuse atrophy) sarkomer proteinlerinin kaybına yol açar. Patofizyolojik mekanizma, hücrenin metabolik yükünü azaltarak hayatta kalma çabasının morfolojik bir yansımasıdır.

Etimoloji

Yunanca 'atrophia' sözcüğünden türetilmiştir; 'a-' (olumsuzluk, yokluk) + 'trophe' (beslenme) köklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Agenezi (organın embriyonik taslağının hiç oluşmaması durumu) ve aplazi (organ taslağının bulunmasına rağmen gelişememesi durumu) doğumsal anormalliklerdir; atrofi ise daha önceden normal boyut ve işlevine ulaşmış bir yapının sonradan küçülmesidir (edinseldir).