Otofaji
Autophagy
Tanım
Hücrelerin kendi hasarlı bileşenlerini, organellerini ve proteinlerini lizozomal yolla degrade ederek geri dönüştürdüğü temel bir katabolik hayatta kalma mekanizmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Uzun süreli açlık veya ketojenik diyet dönemlerinde, karaciğer hücreleri enerji dengesini korumak ve işlevini yitirmiş mitokondrileri (mitofaji) ortadan kaldırmak için otofaji oranını, mTOR sinyal yolağının baskılanmasıyla çarpıcı biçimde artırır.
Derin Analiz
Otofaji, hücresel homeostazinin korunmasında kritik bir evrimsel süreçtir. Açlık, oksidatif stres veya hipoksi gibi çevresel stresörler altında tetiklenen bu mekanizma, makrootofaji, mikrootofaji ve şaperon aracılı otofaji olmak üzere üç ana kategoriye ayrılır. Sitoplazmik materyallerin otofagolizozom adı verilen çift zaraklı keseciklerde hidrolitik enzimlerle parçalanması, hücrenin enerji krizleriyle başa çıkmasını sağlar. Nörodejeneratif süreçlerde (Alzheimer ve Parkinson gibi) biriken anormal protein agregatlarının temizlenmesinde yetersiz kalması patolojik tablolara zemin hazırlarken, kanser evrelerinde hem tümör baskılayıcı hem de tümör hayatta kalmasını destekleyici ikili bir rol oynar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'autos' (kendi) ve 'phagein' (yemek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; sözlük anlamı 'kendini yemek' demektir.
Karıştırmayın
Apandisit veya nekroz gibi pasif ve iltihaplı hücre ölüm süreçleriyle sıklıkla karıştırılır; oysa otofaji, hücrenin kendi kendini sindirerek hayatta kalmasını veya kontrollü bir şekilde yenilenmesini hedefleyen aktif bir pro-hayatta kalma sürecidir.