Epinefrin
Epinephrine
Tanım
Adrenal medullada tirozin amino asidinden sentezlenen, hem bir katekolamin nörotransmitter hem de organizmanın akut stres tepkisini yöneten bir adrenal hormondur.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir sokakta ani bir tehditle (örneğin üstünüze doğru koşan vahşi bir köpekle) karşılaştığınız milisaniyede, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksı ve sempatik sinir sistemi aktive olur. Adrenal medulladan kana salınan yoğun epinefrin sayesinde göz bebekleriniz büyür, kalbiniz göğsünüzde çarpmaya başlar ve kaslarınız anında maksimum efor sarf edebilmek için enerjiyle dolar.
Derin Analiz
Epinefrin (adrenalin), sempatik sinir sisteminin 'savaş veya kaç' (fight or flight) yanıtının başat efektör molekülüdür. Diyetle alınan tirozin, dopamin ve norepinefrin ara basamakları üzerinden fenilalanin metabolizmasıyla epinefrine dönüşür. Alfa ve beta adrenerjik reseptörler üzerinde agonist etki göstererek miyokardiyal kontraktiliteyi, kalp atım hızını ve kardiyak debiyi artırır; bronşiyolleri genişleterek hava yolu direncini düşürür ve iskelet kaslarına giden kan akışını optimize eder. Klinik psikoloji ve nörobiyoloji bağlamında, korku, öfke ve yüksek uyarılmışlık durumlarının somatik ve otonomik izdüşümünü doğrudan belirler.
Etimoloji
Modern Latince kökenli olup, Yunanca 'epi-' (üzerinde, üstünde) ve 'nephros' (böbrek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. 'Böbreküstü bezinin üzerinde bulunan' anlamına gelir.
Karıştırmayın
Norepinefrin (noradrenalin) ile sıklıkla karıştırılır; norepinefrin daha çok periferik damar direncini artırıp kan basıncını yükselten bir nörotransmitter olarak baskınken, epinefrin sistemik metabolik ve kardiyak etkileri daha geniş çaplı tetikleyen bir hormondur.
Keşfetmeye Devam Edin
Norepinefrin
Norepinefrin
Norepinephrine (NE)
Beyin sapı çekirdekleri ve adrenal medulla tarafından sentezlenen, hem bir katekolamin nörotransmitter hem de hormon olarak görev yapan kimyasal bileşik.
İncele
Sempatik Sinir Sistemi
Sempatik Sinir Sistemi
Sympathetic Nervous System
Otonom sinir sisteminin iki ana alt bölümünden biri olup, akut stres ve tehdit durumlarında bedeni 'savaş ya da kaç' tepkisine hazırlayan fizyolojik mekanizmadır.
İncele
HPA Aksı
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele