Adrenerjik
Adrenergic
Tanım
Epinefrin (adrenalin) veya norepinefrin (noradrenalin) salgılayan, bunlara yanıt veren ya da bu katekolaminlerin etkilerini taklit eden biyolojik yapılara ve süreçlere verilen tanım.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stresli bir durumla (örneğin, ani bir tehlikeyle) karşılaşıldığında, sempatik sinir sistemi aktive olur. Adrenerjik nöronlar synaps aralığına norepinefrin salgılar; bu durum kalp kasındaki beta-1 adrenerjik reseptörleri uyararak kalp debisini ve kan basıncını hızla yükseltir.
Derin Analiz
Adrenerjik sistem, sempatik sinir sisteminin temel işitsel ve metabolik iletim ağını oluşturur. Nörobiyolojik düzeyde, bu terim özellikle otonom sinir sisteminin postgangliyonik sempatik liflerini ve onların hedef dokulardaki reseptörlerini (alfa ve beta adrenerjik reseptörler) nitelendirir. Epinefrin ve norepinefrin gibi monoamin nörotransmitterlerin bu reseptörlere bağlanması; kalp atım hızının artması, vazodilatasyon/vazokonstriksiyon dengesi, glikojenoliz ve 'savaş ya da kaç' (fight-or-flight) tepkisinin fizyolojik kaskadını tetikler. Klinik psikoloji ve psikofarmakolojide; anksiyete bozuklukları, panik atak ve stres yanıtının nörokimyasal temellerinin anlaşılmasında merkezi bir rol oynamaktadır.
Etimoloji
Latince 'ad-' (yönelme, -e doğru) + 'ren' (böbrek) kökünden türetilen 'adrenal' (böbrek üstü bezi ile ilgili) sıfatına, Yunanca yapım eki '-ergos' (çalışan, eden) eklenerek oluşturulmuştur.
Karıştırmayın
Kolinerjik (Asetilkolin salgılayan veya ona yanıt veren sistem) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; adrenerjik terimi katekolaminleri (adrenalin/noradrenalin) baz alırken, kolinerjik terimi asetilkolin nörotransmitterini ifade eder.