Böbrek Üstü Bezi
Adrenal Gland
Tanım
Böbreklerin superiorunda konumlanan, dış katmanında steroid hormonlar (kortizol, aldosteron), iç katmanında ise katekolaminler (epinefrin, norepinefrin) salgılayan hayati bir endokrin bez.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stresli bir mülakata girmek üzere olan bir adayın kalp atış hızının aniden artması ve kan basıncının yükselmesi, sempatik sinir sisteminin adrenal medullayı uyararak kana hızlıca epinefrin (adrenalin) salgılamasının doğrudan bir sonucudur.
Derin Analiz
Böbrek üstü bezleri, homeostazın sürdürülmesinde ve akut stres yanıtının (HPA aksı ve sempatomedüller sistem) düzenlenmesinde kilit rol oynar. İki farklı embriyolojik kökene sahip anatomik kompartmandan oluşur: Korteks (mezoderm kökenli) ve medulla (nöral krest kökenli). Korteks tabakası zona glomerulosa, zona fasciculata ve zona reticularis olmak üzere üç alt bölgeye ayrılır; bu bölgeler mineralokortikoidler, glukokortikoidler ve adrenal androjenleri sentezler. Medulla ise sempatik sinir sisteminin doğrudan bir uzantısı olarak çalışır ve salgıladığı katekolaminlerle 'savaş ya da kaç' tepkisini fizyolojik düzeyde mobilize eder.
Etimoloji
Latince 'ad-' [yakın, -e doğru] + 'ren' [böbrek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Anatomi literatüründe 'suprarenal' (supra: üstünde + renal: böbrekle ilgili) olarak da adlandırılır.
Karıştırmayın
Tiroid bezi ile karıştırılabilir; tiroid metabolik hızı düzenlerken, adrenal bezler akut ve kronik stres yanıtı ile elektrolit dengesini yönetir. Korteks ve medulla hormonlarının işlevleri de sıklıkla birbirine karıştırılır.
Keşfetmeye Devam Edin
HPA Aksı
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele
Kortizol
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
İncele
Epinefrin
Epinefrin
Epinephrine
Adrenal medullada tirozin amino asidinden sentezlenen, hem bir katekolamin nörotransmitter hem de organizmanın akut stres tepkisini yöneten bir adrenal hormondur.
İncele