Sitokin
Cytokine
Tanım
Hücreler arası sinyalleşmeyi aracı eden ve bağışıklık ile enflamasyon süreçlerini düzenleyen küçük protein veya peptid molekülleridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik stres altındaki bir bireyin periferik dolaşımında pro-enflamatuar sitokin (örn. IL-6 ve TNF-alpha) seviyelerinin artması, bu moleküllerin beyne sinyal göndererek anhedoni, yorgunluk ve motivasyon kaybı gibi depresif semptomları tetiklemesi.
Derin Analiz
Sitokinler, bağışıklık sistemi hücreleri başta olmak üzere çeşitli dokular tarafından salgılanan ve hedef hücrelerin yüzeyindeki spesifik reseptörlere bağlanarak gen ekspresyonunu ve hücresel davranışı modüle eden sinyal ileticilerdir. İnterlökinler, interferonlar, kemokinler ve tümör nekroz faktörleri gibi alt sınıfları içerir. Nöroimmünoloji alanında, bu moleküllerin sadece periferik bağışıklıkta değil, aynı zamanda kan-beyin bariyerini aşarak ya da vagus siniri yoluyla merkezi sinir sistemini etkilediği, nöroenflamasyon, majör depresif bozukluk ve hastalandıkça ortaya çıkan davranışsal değişikliklerde (sickness behavior) kritik rol oynadığı ampirik olarak gösterilmiştir.
Etimoloji
Yunanca 'kytos' (hücre) ve 'kinesis' (hareket etmek, yer değiştirmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hormonlar ile sıklıkla karıştırılır; hormonlar genellikle özel bezler tarafından üretilip sistemik etki gösterirken, sitokinler çok çeşitli hücre tipleri tarafından salgılanır ve çoğunlukla otokrin, parakrin ya da endokrin yolla etki eder.