Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otokrin

Autocrine

Tanım

Bir hücrenin salgıladığı kimyasal habercinin, yine aynı hücre üzerindeki reseptörlere bağlanarak yanıt oluşturduğu hücresel sinyalleşme türü.

Örnek Vaka / Uygulama

Presinaptik bir nöronun sinaptik aralığa asetilkolin salgılaması ve salgılanan bu moleküllerin aynı nöronun akson terminalindeki otoreseptörlere bağlanarak daha fazla nörotransmitter salınımını inhibe etmesi otokrin geri bildirime somut bir örnektir.

Derin Analiz

Otokrin sinyalleşme, hücrelerin kendi fizyolojik aktivitelerini düzenleme ve homeostazı koruma mekanizmalarının temel taşlarından biridir. Nörobilim ve hücresel biyoloji bağlamında, bazı nöronların salgıladıkları nörotransmitterlerin kendi presinaptik otoreseptörlerine etki etmesi bu mekanizmanın en klasik örneğidir. Bu geri bildirim döngüsü (feedback loop), salınım miktarının hassas bir şekilde kontrol edilmesini sağlar. Patolojik süreçlerde ise, örneğin bazı neoplastik (kanserli) hücreler, kendi büyüme faktörlerini otokrin yolla salgılayarak dış uyaranlara bağımlı olmaksızın agresif bir şekilde çoğalma avantajı elde edebilirler.

Etimoloji

Yunanca 'autos' (kendi, öz) + 'krinein' (ayırmak, salgılamak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Parakrin (kimyasal habercinin yakındaki komşu hücreleri etkilemesi) ve endokrin (hormonların kan dolaşımı yoluyla uzak hedef organlara taşınması) sinyalleşme türleri ile sıklıkla karıştırılır. Temel fark, otokrin sinyalleşmede hedef hücrenin sinyali üreten hücrenin kendisi olmasıdır.