Sirkadiyen Ritim
Diurnal Rhythm
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Gece vardiyasında çalışan bir hemşirenin suprakiazmatik çekirdeği ile dış çevrenin ışık döngüsü uyumsuzluk yaşar; bunun sonucunda melatonin salınımı baskılanır, bilişsel uyanıklık düşer ve homeostatik uyku baskısı artarak kronik yorgunluk tablosu ortaya çıkar.
Derin Analiz
Sirkadiyen ritimler, endojen olarak üretilen ve dış çevresel ipuçlarıyla (özellikle ışık-karanlık döngüsüyle) senkronize olan biyolojik salınımlardır. Hipotalamustaki suprakiazmatik çekirdek (SCK), memelilerdeki ana pacemaker (odak) olarak işlev görür ve melatonin, kortizol gibi hormonların salınımını regüle eder. Günlük ritim (diurnal rhythm) ifadesi, literatürde sıklıkla sirkadiyen ritimle eş anlı kullanılsa da, katı bir tanımda özellikle gündüz aktif olma durumunu ve ışık evresine endeksli fizyolojik döngüleri temsil eder. Bozulmaları, metabolik sendrom, uyku bozuklukları ve majör depresif belirtilerle doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sirkadiyen ritim ile homeostatik uyku dürtüsü sıklıkla karıştırılır; sirkadiyen sistem günün hangi saatinde uyanık olmamız gerektiğini belirlerken, homeostatik süreç ne kadar süredir uyanık olduğumuzla biriken 'uyku borcunu' (adenozin birikimi) yönetir.
Keşfetmeye Devam Edin
Melatonin
Melatonin
Melatonin
Epifiz bezi tarafından serotonin metabolize edilerek özellikle karanlıkta salgılanan ve sirkadiyen ritmi, uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen amin yapılı bir hormon.
İncele