Metabolik Sendrom
Dysmetabolic Syndrome
Tanım
Kardiyovasküler hastalık ve tip 2 diyabet riskini artıran obezite, hipertansiyon ve dislipidemi gibi bir dizi metabolik bozukluğun bir arada görülmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk beş yaşındaki bir danışanın, kronik iş stresi ve sedanter yaşam tarzı sonucunda bel çevresinin genişlemesi, trigliserit seviyelerinin yükselmesi ve tansiyonunun 140/90 mmHg ölçülmesi; bu tablonun tek başına birer rahatsızlık değil, birlikte metobolik sendromu oluşturduğunun klinik göstergesidir.
Derin Analiz
Metabolik sendrom, tek bir hastalıktan ziyade bir patofizyolojik risk faktörleri kümesidir. Temelinde genellikle insülin direnci ve buna eşlik eden kronik, düşük dereceli sistemik inflamasyon yatar. Endokrinoloji ve biyopsikoloji perspektifinden incelendiğinde, hipotalamik-pitüiter-adrenal (HPA) ekseninin kronik stresle sürekli aktivasyonu, kortizol salınımını artırarak abdominal yağlanmayı ve glukoz intoleransını tetikler. Klinik pratikte tanı konulurken santral obezite, yüksektrigliserit, düşük HDL kolesterol, yüksek kan basıncı ve açlık glukozu gibi parametrelerin eşik değerleri baz alınır.
Etimoloji
Yunanca 'dys-' (bozuk, kusurlu) + 'metabole' (değişim, dönüştürme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Metabolik sendrom sıklıkla sadece 'obezite' veya 'tip 2 diyabet' ile karıştırılır; ancak obezite bu sendromun yalnızca bir bileşeni olabilirken, diyabet ise bu sendromun ileri aşamalarındaki olası klinik sonuçlarından biridir.