Obezite
Obesity
Tanım
Vücutta sağlık üzerinde olumsuz etki yaratacak düzeyde aşırı yağ dokusu birikimiyle karakterize, genetik, çevresel ve davranışsal faktörlerin etkileşimiyle ortaya çıkan multifaktöriyel tıbbi durum.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında erkek danışan, son beş yılda sürekli artan kilo artışı ve akşam saatlerinde kontrol edilemeyen yeme atakları şikayetiyle başvurmuştur. Vücut kütle indeksi (VKİ) 36 kg/m² olarak hesaplanmıştır. Yapılan klinik değerlendirmede, stresörlerle başa çıkma mekanizması olarak duygusal yeme örüntüsü saptanmış; tedavi planı diyetisyen eşliğinde tıbbi beslenme tedavisinin yanı sıra, bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve endokrinolojik takip ile multidisipliner olarak yapılandırılmıştır.
Derin Analiz
Obezite, basit bir kalori fazlalığı denkleminin ötesinde, nörobiyolojik ve endokrinolojik mekanizmaların karmaşık bir etkileşimidir. Hipotalamus düzeyindeki iştah ve enerji dengesi regülasyonunun bozulması, leptin ve insülin direncine zemin hazırlar. Mezolimbik dopaminerjik sistemin gıda ödül mekanizmalarına aşırı duyarlılığı, kompulsif aşırı yeme davranışlarını tetikler. Kronik düşük dereceli sistemik inflamasyon (sitokin salınımı) ile seyrettiği için metabolik sendrom, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler patolojilerin temel risk faktörünü oluşturur. DSM-5 bağlamında doğrudan bir tanı kategorisi olmasa da, aşırı yeme bozukluğu veya tıkınırcasına yeme bozukluğu gibi psikiyatrik tablolarla sıklıkla komorbidite gösterir.
Etimoloji
Latince kökenli 'obesitas' (şişmanlık, tıknazlık) kelimesinden türetilmiştir. Latince 'obesus' (yemek yiyerek şişmanlamış, aşırı beslenmiş) sözcüğüne dayanır; 'ob-' (karşı, -e doğru) ve 'edere' (yemek yemek) fiilinin geçmiş zaman ortacı olan 'esus' kökünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Fazla kiloluluk (overweight) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; fazla kiloluluk VKİ'nin 25-29.9 arasında olmasını ifade ederken, obezite 30 ve üzeri değerleri kapsayan daha ileri patolojik bir yağ dokusu birikimidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Metabolik Sendrom
Metabolik Sendrom
Dysmetabolic Syndrome
Kardiyovasküler hastalık ve tip 2 diyabet riskini artıran obezite, hipertansiyon ve dislipidemi gibi bir dizi metabolik bozukluğun bir arada görülmesi durumu.
İncele