Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu

Binge-eating Disorder

Tanım

Telafi edici davranışlar olmaksızın, yineleyici kontrolsüz aşırı yemek yeme nöbetleri ve bu durumun yarattığı belirgin sıkıntıyla karakterize yeme bozukluğu.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşındaki bir danışan, akşamları yalnız kaldığında normalde dört kişilik bir ailenin tüketeceği miktarda gıdayı kısa süre içinde hızla, fiziksel açlık hissetmeksizin ve suçluluk duyana kadar tüketmektedir. Bu durum haftada en az bir kez, üç aydır devam etmektedir ve sonrasında kusma gibi telafi edici bir eylemde bulunmamaktadır.

Derin Analiz

DSM-5 sınıflandırma sisteminde tanımlanan tıkınırcasına yeme bozukluğu, bireyin belirli bir zaman diliminde (örneğin iki saatlik bir sürede), çoğu insanın benzer koşullarda ve sürede yiyebileceğinden çok daha fazla yiyeceği tüketmesi ve bu sırada yemek üzerindeki kontrolünü kaybettiğini hissetmesiyle kendini gösterir. Bulimia nervozadan temel farkı, aşırı yemek yeme ataklarını takip eden kusma, aşırı laksatif kullanımı, kalma veya kompulsif egzersiz gibi uygunsuz telafi mekanizmalarının bulunmayışıdır. Nörobiyolojik düzeyde, ödül sistemindeki (özellikle mezolimbik dopaminerjik yollar) hipoaktivite ve prefrontal korteksteki inhibitör kontrol zayıflığı, bireyin dürtüsel yeme davranışlarını durduramamasında kritik bir rol oynamaktadır.

Etimoloji

İngilizce 'binge' (aşırı düşkünlük, tıkınma) ve 'eating' (yeme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, Latince 'dis-' (olumsuzluk, bozukluk) önekiyle klinik bir kategoriye dönüştürülmüştür.

Karıştırmayın

Bulimia Nervoza (tıkınırcasına yeme sonrasında telafi edici davranışların varlığıyla ayrılır) ve Aşırı Yeme (klinik düzeyde sıkıntı ve kontrol kaybı kriterlerini karşılamayan normatif aşırı yemek yeme durumları).