Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipoaktivite

Hypoactivity

Tanım

Motor becerilerde veya genel işlevsellikte gözlenen, normatif düzeyin altında seyreden anormal derecede yavaşlama ya da eylemsizlik durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında 42 yaşındaki bir hastanın, sorulara yanıt verirken Latitüt (tepki süresi) süresinin dakikaları bulduğu, spontan hareketleri neredeyse tamamen kestiği, yürürken ayaklarını sürüdüğü ve günlük öz-bakım aktivitelerini gerçekleştirmekte güçlük çektiği gözlenmiştir. Nörogörüntüleme bulguları, özellikle pozitif güdülenmiş davranışlardan sorumlu ventral striatum bölgelerinde metabolik hipoaktiviteye işaret etmektedir.

Derin Analiz

Hipoaktivite, psikomotor hızın belirgin şekilde düşmesiyle karakterize edilen nörodavranışsal bir bulgudur. Sadece periferik motor sistemdeki bir yavaşlamayı değil, aynı zamanda frontostriatal devreler ve mezolimbik dopaminerjik yollar gibi ödül ve motivasyonla ilişkili nöral ağlardaki işlevsel yetersizlikleri de yansıtabilir. Major depresif bozukluk, katatoni, şizofreni negatif belirtileri veya nörodejeneratif süreçler (örneğin Parkinson hastalığı) gibi çeşitli klinik tabloların seyrinde ortaya çıkabilir. Prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki sinaptik iletim dinamiklerindeki bozulmalar, istemli hareket başlatma (akinezi veya bradikinezi) ve enerjik katılım kapasitesini kısıtlar.

Etimoloji

Yunanca 'hypo-' [altında, düşük, yetersiz] + Latince 'activitas' [faaliyet, etkinlik, eylemlülük] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Halsizlik veya yorgunluk (fatigue) öznel bir tükenmişlik hissiyken; hipoaktivite, dışarıdan gözlemlenebilir nesnel bir psikomotor yavaşlama ve eylemsizlik halidir. Depresyondaki psikomotor retardasyon ile sıklıkla örtüşür ancak daha geniş bir nörolojik yelpazeyi kapsar.