Akinezi
Akinesthesia / Akinesia
Tanım
🔹 1. (akinesthesia):
Kaslardan, tendonlardan ve eklemlerden gelen proprioseptif girdilerin kaybı veya bozulması sonucu hareket farkındalığının ortadan kalkması durumu.
🔹 2. (akinesia):
Kas gücünde bir kayıp veya paralizi olmaksızın, istemli hareketlerin azalması ya da hareketi başlatma yeteneğinin yitirilmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (akinesthesia): Ellerini kapalı tutarak gözleri bağlı bir hastanın, hekim tarafından bükülen parmağının yukarı mı yoksa aşağı mı hareket ettirildiğini söyleyememesi ve kendi kol pozisyonunu uzayda konumlandıramaması. 🔹 2. (akinesia): Parkinson hastalığının ileri evresindeki bir bireyin, karşısındaki sandalyeye oturmak istemesine rağmen ayaklarının yere yapışmış gibi bir süre hamle yapamaması, hareketi başlatma anındaki bu donma ve akinezi tablosuna somut bir örnektir.
Derin Analiz
🔹 1. (akinesthesia):
Akinezi, somatosensoriyel sistemin derin duyu (propriosepsiyon) bileşenindeki işlevsel bozulmaları ifade eder. Bireyin kas tonusu, eklem pozisyonu ve hareketin hızı ile yönü hakkındaki afferent sinyalleri merkezi sinir sistemine iletememesiyle karakterizedir. Nörolojik düzeyde; birincil somatosensoriyel korteks, parietal lobun üst kısımları ve serebellar entegrasyon devrelerindeki hasarlar, bu kinestetik geri bildirimin sekteye uğramasına yol açar. Hasta, görsel denetim olmaksızın uzuvlarının uzaydaki konumunu algılayamaz ve motor planlama süreçleri ciddi biçimde bozulur.
🔹 2. (akinesia):
Nöropsikoloji ve klinik nöroloji bağlamında akinezi, primer bir kas zayıflığından ziyade motor programlamanın ve motor girdinin başlatılmasındaki merkezi bir bozukluğu ifade eder. Temel olarak bazal gangliya devrelerinin (özellikle striatum ve substansiya nigra arasındaki dopaminerjik yolaklar) ve frontal korteksteki motor planlama merkezlerinin işlev bozukluğuna dayanır. Bilateral ek motor alan (SMA) ve anterior singulat girus lezyonlarında sıklıkla gözlenir. Hastalar kas gücünü korusalar dahi, motor komutları eyleme dönüştürmekte nöral düzeyde kilitlenme yaşarlar.
Etimoloji
🔹 1. (akinesthesia):
Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki, yokluk) + 'kinesis' (hareket) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'hareket hissinin kaybı'dır.
🔹 2. (akinesia):
Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki, yokluk) + 'kinesis' (hareket) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Tam anlamıyla 'hareketsizlik' veya 'hareket yokluğu' demektir.
Karıştırmayın
🔹 1. (akinesthesia):
Apraksi (motor planlama bozukluğu, kas gücü ve duyu yerinde olmasına rağmen istemli hareketi gerçekleştirememe) ve ataksi (kas hareketlerinin koordinasyonunun bozulması). Akinezi iseincelenen bağlamda doğrudan duyu girdisinin kaybıdır.
🔹 2. (akinesia):
Felç (paralizi) ile sıklıkla karıştırılır; ancak paralizide kas gücü kaybı varken, akinezide kas gücü tamdır fakat hareketin kendisi veya başlatılması yoktur. Bradikinezi ile arasındaki fark ise hareketin hızı değil, tamamen başlatılamaması ya da aşırı derecede kısıtlanmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Propriosepsiyon
Propriosepsiyon
Proprioception
Kaslardaki, tendonlardaki ve eklemlerdeki reseptörler aracılığıyla bedenin uzaydaki konumunu, hareketini ve duruşunu görsel ipuçlarına ihtiyaç duymadan algılamasını sağlayan somatosaspektif duyudur.
İncele
Ataksi
Ataksi
Ataxia
İstemli kas hareketlerinin uyum ve koordinasyonunun bozulmasıyla karakterize edilen nörolojik bir bulgudur.
İncele
Bradikinezi
Bradikinezi
Bradykinesia
İstemli hareketlerin gerçekleştirilmesinde görülen anormal yavaşlık ve motor aktivitede belirgin azalma durumu.
İncele
Paralizi
Paralizi
Paralysis
İstemli kasların motor fonksiyonlarının kısmen veya tamamen kaybı.
İncele
Bazal Gangliya
Bazal Gangliya
Basal Ganglia
Serebral hemisferlerin derinerinde yer alan ve hedefe yönelik istemli hareketlerin planlanması, başlatılması ve modülasyonunda kritik rol oynayan nükleer yapılar kümesi.
İncele